Algemeen
Nakijken leerlingenwerk Hogere denkvaardigheden Kunst in de les Leerinhouden Methode kiezen Kind is mťťr dan getal
Ouders
Ouderbetrokkenheid VVE Digitaal oefenen taal rekenen vo
Rekenen
Beter leren rekenen po Beter rekenonderwijs Clusteren rekenonderwijs Citotoets rekenen groep 1 2 Cognitieve voorstellingen wiskunde Computerspelletjes Differentiatie voorbereiding Differentiatie rekenles mbo Digitaal assessment Dyscalculie kenmerken Hersengedrag rekenonderwijs po Leren klokkijken Leereffecten computerspel kleuters Leerlijn rekenen Leerlijnen de baas Motivatie pro-leerlingen Verdieping reken wiskundeonderwijs po Ontwikkelingspaden Opbrengstgericht werken en rekenproblemen Referentieniveau 1F Prentenboeken voorlezen Interactieve wiskundelessen Rekenachterstand po Rekenen automatiseren Beeldende opgaven Rekenachterstand wegwerken Taal in rekenen StrategieŽn leerlingen Voorkomen van rekenproblemen Rekenproces in de rekenles Getalbegrip werkgeheugen Schatten en rekenen Singapore rekenen Rekentaalkaart Tafels leren Instructievormen sbo Rekenonderwijs breuken Evaluatie groep 3 po Vertaalcirkel 1 Vertaalcirkel 2 Vertaalcirkel 3 De vertaalcirkel hulpmiddel Vertaalcirkel kleuters Tips zwakke rekenaars Diagnosticerend onderwijzen bij rekenen
Taal
Algoritmische benadering spelling Geletterdheid adolescente risicoleerlingen Begeleid hardop lezen Schrijfvaardigheid maatschappijvakken Zelfcontrole talen Woordenschat differentiatie Taallijn peuters kleuters Interactief taalonderwijs Taal bij het jonge kind NT2 bij migrantenkinderen OGO bovenbouw Meertalige contexten Schooltaal woordenschat po Taalontwikkeling NT2-stimuleren taalontwikkeling Taalgericht onderwijs Goed taal- en leesonderwijs Rijk taalaanbod Taalachterstand Taalles als taallab Taalonderwijs BBL Taal en omgeving Tweetaligheid Woordenschat uitbreiden Woordenschat en ICT Woordenschatlessen Tips woordenschat
Lezen
Effectief leesonderwijs Begrijpend lezen Leesdorst lessen - 1 Leesdorst lessen - 2 Begrijpend lezen vak Boekenmaatjes voorlezen Denkend lezen Goede schoolteksten Leerstijlen Digitaal voorleesprogramma DIVO Effecten digitaal leermiddel Aanpak begrijpend lezen Leesonderwijs ZML Leesonderwijs ZML 1 Interactief voorlezen Vmbo leerlingen Slechthorende dove leerlingen Letters leren Effectief leren spellen Lezen en spellen Tips motivatie lezen Begrijpend lezen po Begrijpend leesresultaten Pictoverhalen lezen Woordenschat leesbegrip Leuke schoolteksten Leesbegrip zaakvakken po Begrijpend luisteren en lezen Leesvaardigheid zaakvakken Leesprestaties groep 6 po 2011 Vloeiend lezen
Lezen - dyslexie
Begeleiding dyslexie Gave van dyslexie Dyslexie behandeling Dyslexie en depressie Dyslexie kenmerken Krachtig anders leren Lettertype Dyslexie Ontwikkelingsdyslexie Dyslexieverklaring terecht? Tijdig signaleren Dyslexie tips Eindexamen en dyslexie Interventies dyslexie
Samenwerken
Veranderaanpak leerKRACHT 2013 2014
Schrijven
Academische synthesistaken Schrijfvaardigheid onderbouw VMBO HAVO VWO Verbetering schrijven po
Spelling
Spellingvaardigheid De speller Spelling instructie Spelling methode Expliciete instructie Opbrengstgericht werken bij spelling Leren spellen Spelling toetsen Spellingtraining Spellen en stellen
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs VO Invloed scholen burgerschap leerlingen Socialisatie leerlingen Gescheiden onderwijs Burgerschapscompetenties Video games vo
Gym
Effect beweging Samenwerkend leren bij gym Springen en rennen
Beroepsonderwijs
Computergames wiskunde Computergames wiskunde reflectie GeÔntegreerd taal/vakonderwijs
Techniek
Techniek en vakmanschap Fascinerende ontdekkingen Empirische cyclus (1) Techniek: Leren door doen Empirische cyclus (2) Techniek talent Techniek attitude Vliegwielen begrijpend lezen po
VO en MBO
Kenmerken MBO-studenten
Kunst
Assessment kunsteducatie Componeren Cultuurprofiel Tien effecten van kunst Kunstonderwijs Muziekeducatie Praten over kunst Tekenles CultuurcoŲrdinator
Engels
Stimulering leesvaardigheid vo
Exacte vakken
TIMSS-2015 Programmeren Exacte vakken 2008 Exacte vakken 2007 Exacte vakken 2011 Internationaal basiSS 2015 Interesse voor bŤta

 

Kiezen in rekendoelen met leerroutes van Passende Perspectieven

Nina Boswinkel

coach en adviseur bij RekenBosWinkel

 

  Geplaatst op 1 juni 2016

Boswinkel, N. (2016) Kiezen in rekendoelen met leerroutes van Passende Perspectieven.
Geraadpleegd op 22-02-2017,
van http://wij-leren.nl/passende-perspectieven-rekenen-sbo-so.php

Heeft u ook leerlingen in de klas die zonder extra maatregelen referentieniveau 1F dreigen niet te halen aan het eind van de basisschool?

Of bent u docent in het VO en krijgt u leerlingen binnen die 1F niet hebben gehaald?

Heeft u weinig zicht op het rekenniveau van deze leerlingen en wat ze aangeboden zouden moeten krijgen?

Misschien zijn de leerroutes van Passende Perspectieven dan iets voor u (www.passendeperspectieven.slo.nl )   

 

 

 

 

 

 

Welke doelgroepen? 

Passende perspectieven is een SLO project dat in opdracht van het ministerie van OCW leerroutes op drie niveaus heeft ontwikkeld.


Leerroute 1 is bedoeld voor leerlingen die 1F alsnog kunnen halen op 12-jarige leeftijd, mits benodigde hulpmiddelen op het juiste moment worden ingezet.  

Met leerroute 2 halen de leerlingen eveneens niveau 1F, maar niet op 12-jarige leeftijd en soms op een ander niveau van handelen. Zij krijgen meer tijd om de doelen te halen, waarbij in het PO/SO wordt ingezet op relevante doelen voor doorstroom naar het vmbo.  

Leerlingen die route 3 krijgen aangeboden halen niveau 1F niet, maar zijn wel een flink stuk op weg. Voor hen zijn doelen geformuleerd om doorstroom naar Praktijkonderwijs mogelijk te maken. Doelen zijn sterk gericht op functionaliteit en kennen verdergaande restricties in niveau van handelen dan leerroute 2.   


De leerroutes zijn ontwikkeld voor het Primair Onderwijs (PO), maar zijn ook van toepassing in de eerste twee jaar van het Voortgezet Onderwijs (VO) en in het Praktijkonderwijs. De leerroutes geven een globaal beeld van de rekendoelen die 1F omvatten, op welk moment de doelen ongeveer aan bod kunnen komen en hoe ze zich tot elkaar verhouden.   

Wat is een leerroute?

Passende perspectieven heeft keuzes in te behalen doelen gemaakt, om leerlingen een eind verder te krijgen dan nu het geval is. Die keuzes liggen vooral op het gebied van het halen van rekendoelen op een ander handelingsniveau (Van Groenestijn, Borghouts en Janssen, 2011) en in strategiegebruik.

De leerlingen hoeven bijvoorbeeld niet alle tafels uit het hoofd te weten, maar wel de tafels van 1 t/m 5 en 10 in combinatie met de omkeerstrategie. Met betrekking tot optellen en aftrekken tot 100 is gekozen voor de rijgstrategie als basis. Door het maken van dergelijke keuzes komt er ruimte in het programma om ook breuken, procenten en verhoudingen op een basaal niveau aan te bieden.

Gemaakte keuzes hebben hun beslag gekregen in doelenlijsten en overzichten van leerroutes.  Op de website van Passende perspectieven zijn naast de leerroutes zelf ook een wegwijzerprofielschetsen en een toelichting op de leerroutes te vinden.   

 

 

 

 

 

 

De overzichten van leerroutes geven een globaal beeld van de rekendoelen uit referentieniveau 1F. Door het overzicht naast leerling resultaten te leggen krijgt de leerkracht een beeld van het  rekenniveau van de leerling. In het VO krijgt de docent inzicht in de beginsituatie: waar kun je starten als de leerling met een achterstand binnenkomt?

 

 

 

 

 

 

De doelenlijsten zijn uitgebreider dan de overzichten van leerroutes en kunnen gebruikt worden om genuanceerdere keuzes in doelen te maken. Hoe donkerder de kleur, hoe meer  onderwijstijd aan het doel besteed moet worden.

  • Het voorbeeld op de afbeelding laat zien, dat voor route 1 in dit geval in al deze doelen geïnvesteerd moet worden.
  • Voor route 2 zijn een paar  midden blauwe vakjes zichtbaar. Aan deze doelen hoeft minder onderwijstijd besteed te worden.
  • In route 3 staan ook lichtblauwe vakjes, wat betekent dat niet in het doel geïnvesteerd hoeft te worden.

In de doelenlijsten staan de leerroutes naast elkaar. Zo blijft het mogelijk om in een naastliggende leerroute te kijken wat daar gevraagd wordt. Een leerling kan dus in principe bijvoorbeeld leerroute 3 aangeboden krijgen, terwijl op onderdelen doelen uit route 2 of 1 worden gekozen.

Wanneer kies je een leerroute?

Voordat een school ervoor kiest om een leerling een leerroute aan te bieden is er al een hele weg afgelegd. Eerst is gebleken dat de rekenmethode niet aansluit bij het niveau van de leerling en dat de leerling onvoldoende profiteert van geboden hulp.  

Het verdient aanbeveling om vervolgens een (reken)werkgroepje te creëren, bestaande uit:

  • ten minste de IB-er;
  • de leerkracht;
  • eventueel de RT-er.

Zij kennen de leerling het beste en kunnen dus ook het best beoordelen of een leerling in aanmerking komt voor een leerroute. In dit  keuzeproces is de ‘Checklist Verantwoord kiezen voor fundamenteel rekenniveau 1F’ (Noteboom, Van Os en Versteeg, 2014) een handig hulpmiddel.    

Hoe kies je een leerroute?

Als is besloten de leerling een leerroute aan te bieden dient zich de vraag aan welke van de drie leerroutes het meest geschikt is voor de leerling. Volgens de informatie die Passende perspectieven biedt zijn in elk geval de volgende gegevens nodig om deze keuze te kunnen maken:  

  • resultaten op LOVS toetsen;  
  • observatiegegevens tijdens de rekenlessen; 
  • het niveau waarop de leerling nu rekent; 
  • de intelligentie;  
  • de resterende onderwijstijd op de basisschool; 
  • het verwachte uitstroomniveau (vervolgonderwijs). 

Deze informatie staat doorgaans vermeld in het ontwikkelingsperspectief. Op grond hiervan kijkt de rekenwerkgroep welke leerroute het beste bij de leerling past. Bij het kiezen van een leerroute, wordt de lat zo hoog mogelijk gelegd.

Heeft een leerkracht de keuze tussen route 1 of route 2, dan kiest ze voor route 1. Het gaat erom dat het keuzemoment naar voren wordt gehaald. Wacht dus niet met kiezen tot de leerling 12 jaar is, maar maak de keuze als de leerling bijvoorbeeld 10 jaar is. Dat levert al twee jaar winst in onderwijstijd op, waarin de leerling passend rekenonderwijs aangeboden kan krijgen.   

Hoe kies je doelen uit de leerroute?   

De in de vorige alinea genoemde gegevens geven een beeld van het rekenniveau van de leerling. Door heel concreet kruisjes te zetten in de leerroute ontstaat een soort leerling profiel. In feite is dat het rekenniveau van de leerling op dit moment. De rekendoelen die de leerkracht vervolgens kan selecteren kunnen het beste de daarop volgende doelen zijn (en dus niet de doelen waar een kruisje bij staat, want die beheerst de leerling al).

Maak het niet te groot, maar kies bijvoorbeeld doelen voor 6-8 weken.  Aan het eind van het PO en in het VO is het heel goed mogelijk om de leerlingen zelf te laten meedenken over wat ze willen leren. Leg ze de leerroute voor en laat ze zelf een kruisje zetten bij wat ze nog moeilijk vinden en wat ze graag willen leren. Neem die doelen op in een (groeps)plan.   

Welke activiteiten passen bij de doelen? 

Uitgangspunt van Passende Perspectieven is om eerst doelen te stellen en vervolgens activiteiten bij doelen te zoeken. De activiteiten kunnen afkomstig zijn uit de rekenmethode, maar het kan ook een rekenactiviteit zijn die aansluit bij de actualiteit, of een andere zelf bedachte opgave.  

Voorbeeld: eenvoudige staafgrafiek maken. Een doosje M&M’s met daarin snoepjes in verschillende kleuren kan een mooie les over grafieken opleveren (zie afbeelding).  

Tot slot 

Het werken met leerroutes aan de hand van doelen vraagt kennis en inzicht van de leerkracht. Het is een andere manier van denken en vraagt om durf en vertrouwen. Ook bij het werken met leerroutes blijft de leerkracht de cruciale verbindende schakel tussen leerling en leerstof.

  • Zij moet de mogelijkheden van de leerlingen kennen en weten waar de uitdaging ligt om een stapje verder te komen.
  • Zij moet ook redelijk zicht hebben op de doorlopende leerlijn, om de juiste keuzes te kunnen maken.

De overzichten van leerroutes op A3-formaat van Passende perspectieven (b)lijken te helpen om een beeld te krijgen van waar we staan, waar we vandaan komen en waar we naartoe gaan. Hiermee biedt het behalve een beeld van het rekenniveau van de leerlingen ook een aanknopingspunt om binnen een team in discussie te gaan over de invulling van het rekenonderwijs.   

Verwijzingen 

  • Groenestijn, M. van, Borghouts, C.  & Janssen, C. (2011). Protocol Ernstige Reken Wiskundeproblemen en Dyscalculie. Basisonderwijs, Speciaal Basisonderwijs en Speciaal Onderwijs. Assen: Van Gorcum.   
  • Noteboom, A., Os, S. van & Versteeg, B. (2014). Checklist Verantwoord kiezen voor fundamenteel rekenniveau 1F’. Enschede: SLO.   

Achtergrondinformatie 

Passende perspectieven  Op www.passendeperspectieven.slo.nl zijn alle in dit artikel genoemde producten gratis te downloaden. Op de websites van uitgeverijen zijn uitwerkingen van doelenlijsten in de rekenmethodes te vinden.   

Meer weten? Stuur een mail aan nina.boswinkel@gmail.com 

Boswinkel, N. (2016) Kiezen in rekendoelen met leerroutes van Passende Perspectieven.
Geraadpleegd op 22-02-2017,
van http://wij-leren.nl/passende-perspectieven-rekenen-sbo-so.php

Gerelateerd

Rekenen in het voortgezet onderwijs
Rekenen in het voortgezet onderwijs
Over het schoolbreed verankeren van sterk rekenonderwijs
Medilex Onderwijs 
Beter rekenonderwijs
Op weg naar beter rekenonderwijs
Dolf Janson
Doelen groepsplan
Omgaan met doelen in het groepsplan in de basisschool
Wijnand Gijzen
OPP en IQ
Waarom een ontwikkelingsperspectief meer is dan IQ en leerrendement
NoŽlle Pameijer
Vertaalcirkel 3
De Vertaalcirkel 3 Werken aan begrip en inzicht bij zwakke rekenaars
Ceciel Borghouts
Tips zwakke rekenaars
Durf te kiezen in doelen: 19 tips voor zwakke rekenaars
Nina Boswinkel

Clusteren rekenonderwijs
Als je het rekenonderwijs rond tijd, geld en meten clustert, behaal je dan betere resultaten?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
Vakspecialisatie
Wat zijn de ervaringen met vakspecialisatie en wat zijn de effecten?
Animaties rekenen po
Gebruik van animaties bij rekenen in het basisonderwijs
Computergames wiskunde
Gebruik van computergames bij wiskunde in het beroepsonderwijs
Verbeteren rekenvaardigheid mbo
Verbeteren van rekenvaardigheid mbo-leerlingen met een serious game
Computergames wiskunde reflectie
Gebruik van computergames bij wiskunde in beroepsonderwijs: reflectie
Interactieve wiskundelessen
Professionalisering binnen leergemeenschappen voor talige ondersteuning in interactieve reken-wiskundelessen
Leereffecten computerspel kleuters
Leereffecten computerspel voor rekenen bij kleuters
Wiskundige denktactiviteit
Wiskundige denkactiviteit in wiskunde op havo en vwo
Digitaal oefenen taal rekenen vo
Digitaal oefenen en ouderbetrokkenheid bij taal- en rekenprestaties in het voortgezet onderwijs
Differentiatie rekenles mbo
Differentiatie in de rekenles in het mbo
Instructievormen sbo
Toegesneden instructievormen bij rekenonderwijs op (speciaal) basisonderwijs
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Referentieniveau 1F



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.