Kijk eens bij de Nieuwe onderwijsboeken!

Verlengde instructie

Dossier: alle informatie over Verlengde instructie

Verlengde instructie is het extra instructiemoment dat direct volgt op de basisinstructie, bedoeld voor leerlingen die nog niet zelfstandig verder kunnen. Het gaat verder dan het herhalen van de uitleg. De leraar onderzoekt eerst waardoor het leren stagneert en sluit de instructie vervolgens nauwkeurig aan bij wat de leerling op dat moment nodig heeft.

Dat kan verschillende vormen aannemen:

  • Rustiger tempo of herhaling van de kern, wanneer de leerling vooral meer tijd of structuur nodig heeft.
  • Terugschakelen naar een eerder handelingsniveau, bijvoorbeeld van abstract naar concreet handelen.
  • Inzoomen op een onderliggende stap in het begripsvormingsproces, wanneer het fundament nog niet stevig genoeg is.
  • Aansluiten bij een eerdere fase uit de leerlijn, zodat de leerling de benodigde voorkennis of tussenstap alsnog opbouwt.

Verlengde instructie vraagt dus om diagnostisch kijken, doelgericht afstemmen en flexibel schakelen tussen herhaling en verdieping. Hierdoor wordt de kans vergroot dat leerlingen succesvol kunnen aansluiten bij het lesdoel en uiteindelijk zelfstandig verder kunnen werken.

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Laatst geactualiseerd op 26 november 2025

Ontdek meer

Externe verwijzingen

Didactisch coachen: pedagogiek en didactiek in actie!Didactisch coachen: pedagogiek en didactiek in actie!
 Wij-leren.nl Academie
Lesgeven aan jongensLesgeven aan jongens
 Medilex Onderwijs
Directe Instructie - Hoe zet ik dit in?Directe Instructie - Hoe zet ik dit in?
 Wij-leren.nl Academie

Boeken

Zes rollen van de leraar
De zes rollen van de leraar
Helèn de Jong
Vijf rollen leraar
De vijf rollen van de leraar
Machiel Karels
Differentiatie basisonderwijs
Differentiëren is te leren! (PO)
Marianne Hogenhout
Differentiëren voortgezet onderwijs
Differentiëren is te leren! (VO)
Machiel Karels
Zesde rol van de leraar
De zesde rol van de leraar
Machiel Karels
Teach like a Champion
Teach like a Champion - 62 technieken om leerlingen te laten excelleren
Arja Kerpel
Expliciete Directe Instructie
Expliciete Directe Instructie - Tips en technieken voor een goede les
Machiel Karels
Leren zichtbaar maken
Leren zichtbaar maken - John Hattie
Arja Kerpel
Didactische werkvormen
Het didactische werkvormen boek
Arja Kerpel
Wijze lessen: twaalf bouwstenen voor effectieve didactiek
Wijze lessen: twaalf bouwstenen voor effectieve didactiek
Machiel Karels
De principes van Rosenshine
De principes van Rosenshine
Machiel Karels

Verdieping

Richting geen recepten - Hattie
Hattie geeft richting, maar geen recepten
Bas ter Avest
Vier sleutels effectieve les (2)
De vier sleutels voor een effectieve les - deel 2
Theo Wildeboer
Sleutels effectieve les (1)
De vier sleutels voor een effectieve les - deel 1
Theo Wildeboer
Gepersonaliseerd onderwijs versus EDI
Is gepersonaliseerd onderwijs een tegenhanger van effectieve instructie?
Machiel Karels
Didaktiek van het beurten geven
Beurten geven in de klas: een krachtig didactisch middel
Sietske van der Wegen
Manier van leren moet kloppen
De manier van leren moet kloppen: hoe je kennis vlot toegankelijk maakt
Dolf Janson
Beter rekenonderwijs
Op weg naar beter rekenonderwijs
Dolf Janson
Goede schoolteksten
Een goede schooltekst. Het begin van goed leesonderwijs.
Gerdineke van Silfhout
Competenties
Competenties verwerven met en zonder instructie
Robert-jan Simons
Grote en kleine groep
Het werken met een grote en een kleine groep
Jos Cöp
Effectief onderwijs
De negen schakels van effectief onderwijs
Jos Cöp
Directe instructiemodel
Effectieve instructie met het Directe instructiemodel
Arja Kerpel
Humor in de klas
Humor in de klas: een serieuze zaak. Geen grappen daarover.
Casper Hulshof
Taalles als taallab
De taalles als taallab. Op weg naar een uitdagende invulling van de taalles.
Dolf Janson
Leren van fouten
Van je eigen fouten leer je het meest?
Casper Hulshof
EDI bij afstandsonderwijs
Expliciete directe instructie bij onderwijs op afstand
Marcel Schmeier
instructie kleuters leerkracht model
Instructie voor kleuters - de leerkracht als model
Aafke Bouwman
Bewezen effectieve interventies
Evidence informed werken in het onderwijs
Jaap Versfelt
Evidence based instructiestrategieën: wat is het effect?
Instructiestrategieën die werken - maar voor wat? (1)
Dick van der Wateren
instructie kleuters tips
Instructie voor kleuters - Tips en voorbeelden
Aafke Bouwman
Evidence based instructiestrategieën: wordt ons onderwijs beter?
Instructiestrategieën die werken - maar voor wat? (2)
Dick van der Wateren
Loslaten van een lesmethode is moeilijk maar de moeite waard
Loslaten: waarom is dat zo moeilijk?
Martie de Pater
Factoren die van invloed zijn op studiesucces
Studiesucces deel 1: studentsucces
Rens Gresnigt
De tien principes van Rosenshine
De tien principes van Rosenshine
Machiel Karels

Opinie

Vinger opsteken
Vinger opsteken in de klas is niet verkeerd!
Michel Verdoorn
Een visie op de som van effectieve instructies
Een visie op de som van effectieve instructies
Jan Bransen

Dossiers

Uw onderwijskundige kennis blijft op peil door 4000+ artikelen.