Nieuwe onderwijsboeken september

Geplaatst op 30 september 2026

In het najaar verschijnen doorgaans de meeste onderwijsboeken. Zo is er ook nu weer een stroom van interessante en lezenswaardige boeken op de markt gekomen. Wij-leren presenteert een selectie van nieuwe titels van verschillende uitgeverijen. De teksten zijn ontleend aan de boekomslagen en weerspiegelen niet de visie van de redactie van Wij-leren. Hopelijk dragen deze titels bij aan reflectie én handelen in de onderwijspraktijk.

Basisboek Bloeikracht

Persoonsvorming en burgerschap in het basisonderwijs

Hoe help je kinderen niet alleen te leren, maar ook te bloeien als mens?

Bloeikracht laat zien hoe basisscholen plekken kunnen zijn waar ieder kind tot bloei mag komen, ongeacht achtergrond, mogelijkheden of manier van leren. Niet als extra taak, maar als de voedende grond waarop leren, welzijn en samen­leven kunnen groeien.

In een tijd waarin prestaties, meetbaarheid en toetsen vaak centraal staan, brengt Bloeikracht de aandacht terug naar waar onderwijs ten diepste over gaat: de groei van de persoon. Het boek sluit aan bij de oproep van UNESCO en de OECD om flourishing centraal te stellen in het onderwijs. Want door bloeikracht ontwikkelen leerlingen niet alleen veerkracht en zelfvertrouwen, maar ze leren ook beter.

Bloeikracht biedt een compleet raamwerk waarin persoonsvorming, burger-schap en sociaal-emotionele ontwikkeling met elkaar vervlochten zijn. De auteurs presenteren een samenhangende, wetenschappelijk onderbouwde leerlijn, opgebouwd rond vijf leergebieden: Kernkracht, Focuskracht, Creatie-kracht, Zijnskracht en Koerskracht. Elk leergebied bevat concrete leerdoelen, voorbeelden en werkvormen, waardoor scholen persoonsvorming doelgericht, inspirerend en praktisch kunnen vormgeven. Samen met het Praktijkboek Bloeikracht vormt dit basisboek een krachtig tweeluik.

Bloeikracht is onmisbaar voor leerkrachten, schoolleiders, kwaliteitscoördina­toren, onderwijsbestuurders, lerarenopleiders en iedereen die met hart en ziel betrokken is bij de ontwikkeling van kinderen.

Als het schuurt in de klas

Een aanpak voor diversiteit, inclusie en toegankelijkheid in het onderwijs

Er komen steeds meer verschillen de school binnen, van het voortgezet onderwijs, het mbo of secundair onderwijs tot het hoger onderwijs. Leerlingen, studenten en medewerkers met fundamenteel andere culturele, religieuze en politieke achtergronden moeten er met elkaar uitkomen. Samen maken zij de schoolcultuur. Maar hoe ga je om met die lastige en vaak emotionele discussies? Welke regels en welk beleid kies je daarbij? En hoe handhaaf je die afspraken binnen een school? Daarnaast vragen steeds meer jongeren om extra aandacht of ondersteuning, zoals de lhbtqi-groep, jongeren met neurodiverse problematiek (van hoogbegaafdheid tot autisme) of jongeren uit gezinnen met sociale of financiële uitdagingen.

Dit boek geeft praktische handvatten om vorm te geven aan die diversiteit op een manier die recht doet aan individuen. En die ook rekening houdt met de kernopdracht van het onderwijs: lesgeven en jongeren begeleiden in hun (professionele) ontwikkeling. Daar zijn regels en afspraken bij nodig. Met voorbeelden uit de praktijk laten de auteurs zien welke stappen er nodig zijn om te komen tot een positieve schoolcultuur waarin iedereen zich thuis kan voelen. 
 

Naar de compassievolle school

Veranderen vanuit inheemse wijsheid en universele waarden

Hoe bouw je een school waar leerlingen zich vrij ontwikkelen tot wereldburgers? Onderwijs verandert pas echt wanneer mensen van binnenuit durven bewegen. Dit boek is geschreven voor iedereen die voelt: dat durf ik wel. Met een heldere mix van pedagogiek, inheemse wijsheid en praktische oefeningen laat Hélène van Oudheusden zien hoe scholen kunnen uitgroeien tot compassievolle communities - plekken waar kinderen emotioneel en mentaal floreren, en professionals stevig én zacht kunnen zijn.

Dit boek helpt je op weg. Geen droge theorie, maar een praktische handreiking met:

• 3 fasen van innerlijke groei;
• 7 mythen vol inheemse wijsheid;
• kernwaarden die compassie concreet make.

“Het helpt me woorden te geven aan wat ik intuïtief aanvoel.” - Nadia Belabas, schoolleider “Een aanrader. Dit boek laat zien hoe teamtransformatie van binnenuit begint.” - Dr. Kees van Overveld, gedragsdeskundige Hélène van Oudheusden is internationaal onderwijsmentor en founder van De Compassievolle School. Al dertig jaar werkt zij op het snijvlak van onderwijs, persoonlijke ontwikkeling en veranderkunde.

Maak het speels

Hoe je als sportcoach ruimte maakt voor plezier en groei

Je staat op het veld, in de gymzaal of op het plein en ziet kinderen afhaken. Ze raken hun plezier in sport kwijt of zitten liever achter een scherm. Je probeert ze te motiveren, maar bereikt ze niet echt. Hoe krijg je kinderen weer in beweging, niet omdat het moet, maar omdat ze het wíllen?
In Maak het speels laat Marco Neuvel zien hoe je de kracht van spelen centraal zet. Hij introduceert acht praktische speelregels die je direct kunt toepassen in de sport, op school, in de kinderopvang en in de wijk. Je ontdekt hoe je een veilige en speelse omgeving creëert waarin plezier vooropstaat en ontwikkeling belangrijker is dan prestatie. Dankzij de inspirerende voorbeelden, concrete tips en reflectievragen maak je van elke activiteit een uitnodiging tot spelen, zodat kinderen meer bewegen en vaker lekker buitenspelen.

Growth Mindset Pocketboek

Dit kleine boekje bevat een schat aan informatie over het belang van een growth mindset voor het leerproces.

Hoe creëer je leerlingen die:

• gemotiveerd zijn;
• graag uitdagingen aangaan;
• leren van hun fouten;
• en weten dat ze hun intelligentie kunnen laten ‘groeien’?

Dit kleine boekje bevat een schat aan informatie over het belang van een growth mindset voor het leerproces. Het laat zien hoe je leerlingen kunt helpen zo’n mindset te ontwikkelen. Met bewijs uit onderzoek en voorbeelden uit de praktijk tonen de auteurs aan welke verandering mogelijk is als leerlingen een growth mindset ontwikkelen.

“Het Growth Mindset Pocketboek kan het leven van leerlingen en leraren voorgoed veranderen” - Carol Dweck –

Dubbel bijzondere leerlingen

Inclusief en kansrijk maatwerk

Er is steeds meer aandacht voor leerlingen met moeilijk verstaanbaar gedrag: leerlingen bij wie het gedrag vragen oproept. Die vragen dienen zich aan zodra er sprake is van handelingsverlegenheid bij leraren, begeleiders en/of ouders. Een deel van deze leerlingen noemen we ook wel dubbel bijzondere leerlingen. Dat zijn leerlingen bij wie zowel kenmerken van (hoog)begaafdheid als kenmerken van een leer- of ontwikkelingsstoornis worden waargenomen.

In dit boek bieden we je handvatten om voor deze leerlingen maatwerkinterventies te ontwikkelen. We gaan uit van een benadering die gericht is op het talent en de veerkracht van dubbel bijzondere leerlingen en waarbij het verstevigen van de context (en dus niet het ‘fixen van de leerling’) centraal staat. Deel 1 en 2 zijn gericht op de leraar of specialist begaafdheid / dubbel bijzondere leerlingen en bespreekt het Systemisch Support Programma voor het ontwikkelen van maatwerkinterventies en het betrekken van de context van de leerling. In vijf cases lees je over verschillende manieren van verkennen en interveniëren. Het derde deel van het boek is gericht op het schoolmanagement en gaat over het maken van beleidsmatige keuzes.

Hoe leren werkt

Het brein en leren

Het oorspronkelijke boek How Learning Happens van Paul A. Kirschner & Carl Hendrick is nu inzichtelijk én praktisch gemaakt voor de Nederlandse en Vlaamse onderwijspraktijk. Voor alle leraren (in opleiding), kwaliteitscoördinatoren, schoolleiders én onderwijskundigen die verdieping zoeken rondom inzichten uit de cognitieve psychologie en deze graag willen benutten om morgen het onderwijs op de werkvloer te verbeteren.

Deel I van Hoe leren werkt gaat over Het brein en leren. Tien baanbrekende artikelen van gerespecteerde onderzoekers zijn vertaald en voorzien van veel voorbeelden en tal van ‘kijkjes in de praktijk’, die je helpen te begrijpen hoe deze inzichten het lesgeven kunnen versterken.

Houd pseudowetenschap buiten de schooldeur

Een praktische gids om als team écht kritisch te blijven

Pseudowetenschap in het onderwijs sluipt onopvallend naar binnen. Het komt binnen via nascholing, een gastspreker, een artikel dat iemand in de WhatsApp-groep deelt. Het laat zich herkennen aan wetenschappelijk klinkende taal, mooie grafieken, en beloftes die net iets te precies aansluiten bij de worsteling van het moment.

Wie krap bij tijd zit of onder druk van een ouder staat, grijpt sneller naar wat goed klinkt. ‘Mijn collega werkt al jaren op deze manier, voor haar werkt het’ is vaak al overtuigend genoeg. Ga je vooral uit van de wetenschap? Dan ben je niet per se beschermd tegen misvattingen. Juist mensen die vertrouwen op wetenschap vallen gemakkelijker voor pseudowetenschap, schrijft Monfils in haar boek op basis van onderzoek. ‘Omdat het vaak in hetzelfde, herkenbare jasje verschijnt.’

De denkfouten die daarbij een rol spelen, zijn universeel en heel menselijk. Confirmation bias, tunnelvisie, het verloren-kosteneffect (‘we hebben er al zoveel in geïnvesteerd, nu kunnen we niet meer terug’), zelfoverschatting. Iedereen maakt ze. Monfils maakte ze zelf ook. Als pas afgestudeerde geloofde zij in beelddenken, een concept dat ze later moest loslaten toen dit wetenschappelijk ontkracht bleek. Die ervaring is niet iets om voor weg te duiken in dit boek, maar biedt juist de ingang. Want een denkfout? Die kunnen we allemaal maken.

Katja van de kleuters

De kleuter belicht als volwaardig mens

Een boek over de prachtige, uitdagende en ook vieze kanten van het kleuteronderwijs. Katja beziet haar ervaringen op een warme en humoristische wijze vanuit haar eigen referentiekader.

In dit boek krijgt de lezer een kijkje in de keuken van een kleuterjuf. Katja laat verschillende zaken de revue passeren, waarbij grappige, vertederende, uitdagende en ook vieze kanten van het kleuteronderwijs worden belicht. De driehoeksrelatie tussen kind, leerkracht en ouder komt langs en ook de hoofdluizen ontbreken niet. Maar de nadruk ligt op de kleuter die, op een warme en ook humoristische wijze door Katja vanuit haar eigen referentiekader, als volwaardig mens wordt neergezet.