Nieuwe onderwijsboeken februari

De afgelopen tijd zijn er weer nieuwe boeken over onderwijs verschenen. Wij-leren presenteert een overzicht van recente titels van diverse uitgeverijen. De omschrijvingen komen van de boekomslagen en vertegenwoordigen niet de mening van de redactie. Veel leesplezier!

Klas in rust

Van schoolroutines tot crisisaanpak

Hoe krijg je grip op die luidruchtige eetruimte?

Wat helpt om de onrust van de speelplaats buiten je les te houden?

En hoe bewaar je tegelijk de rust in jezelf?

In het onderwijs nemen aanhoudende gedragsproblemen en definitieve uitsluitingen van leerlingen jaar na jaar toe. Een school ziet vaak door de bomen het bos niet meer, dat leidt ertoe dat veel leerkrachten uit het onderwijs stappen. Soms vergt het moed om terug te keren naar de basis: routines en afspraken.

De eenvoudige gewoontes in Klas in rust brengen kalmte en verbondenheid terug in het dagelijkse schoolleven waar voorheen niet-aflatende prikkels de boventoon voerden. Het boek neemt je mee door de klas, de gang, de speelplaats tot aan de schoolpoort, om het met praktische oplossingen weer een veilige haven te maken voor leerlingen én leerkrachten.

Gun jezelf en je collega's opnieuw de ruimte om met plezier in de school te staan en samen de meest urgente problemen te dragen. Transformeer je school met het uitgangspunt 'Eerst rust, dan de rest'.

'Inspirerend en praktisch. Klas in rust is een boek geschreven vanuit de praktijk, voor de praktijk.'

- Peter Iserbyt | verantwoordelijke van de Specifieke Lerarenopleiding Lichamelijke Opvoeding KU Leuven

'Klas in rust is een echte aanrader! Als docent met jarenlange ervaring weet ik hoe fijn het is om tips te krijgen die je meteen kunt inzetten. Dit boek staat vol concrete, praktische handvatten die rust, structuur en inspiratie brengen, zowel in als buiten je lessen. Toegankelijk, herkenbaar en verrassend bruikbaar vanaf morgen in de klas: precies wat elke leraar nodig heeft.'

- Gert Verbrugghen | leraar Engels en expert klasmanagement

Maak samen je eigen onderwijs

Veranderen, vernieuwen en verbeteren voor schoolteams

Ben je op zoek naar manieren om het onderwijs op jouw school te vernieuwen, verbeteren of veranderen? Weet je niet waar je moet beginnen of wat het beste bij jouw school of leerlingen past? Dan is Maak samen je eigen onderwijs het perfecte hulpmiddel.

Dit handboek verzamelt ervaringen en tips van bijna 90 onderzoekers en professionals uit het werkveld. Met wetenschappelijke inzichten en praktische voorbeelden uit en over het primair en voortgezet onderwijs inspireren zij jou en jouw team om écht een verschil te maken in je schoolpraktijk. Als antwoord op de centrale vraag ‘Waarom, wat en hoe innoveren we het onderwijs?’ bieden de hoofdstukken handvatten bij elk aspect van vernieuwing, verbetering en verandering. Je hoeft het niet alleen te doen. Want samen maak je je eigen onderwijs!

Dit boek is samengesteld door de redactieraad, bestaande uit Frank Cornelissen, Cok Bakker, Marc van Dongen, Monique Volman, Jasper Beckeringh, Barend Last, Floris van Veldhoven, Nicolette van Halem, Chris van den Berg, Marco Snoek, Sharon Martens, Elly Loman, Cordula Rooijendijk en Arjan van der Meij.

Van dit boek verscheen een bespreking op Wij-leren.nl van Ewald Vervaet.

De beroepsstandaard voor de gedragsspecialist

Functieomschrijving, bekwaamheidseisen en ethische code

Steeds meer scholen hebben een gedragsspecialist. Een van de teamleden heeft daarvoor dan een speciale masteropleiding gevolgd. Het is een brede taak die in de praktijk op verschillende manieren wordt ingevuld: voor de klas met extra expertise, met een coachende rol richting het team, of vooral bezig met het beleid ten aanzien van de sociaal-emotionele ontwikkeling. De commissie Professionalisering van de Landelijke Beroepsgroep voor Begeleiders in het Onderwijs (LBBO) heeft de contouren van de taak van deze functionaris vastgelegd in de Beroepsstandaard voor de Gedragsspecialist. Deze beroepsstandaard kan richting geven aan de eigen professionaliteit (op welke gebieden kan of wil de gedragsspecialist zich ontwikkelen?), maar kan ook worden gebruikt als leidraad bij de invulling van taken op school, in het samenwerkingsverband en/of het schoolbestuur, en het bepalen van de benoeming met de bijbehorende functieschaal.

De beroepsstandaard is uitgewerkt in:

• Een functieomschrijving: in dit deel worden de werkzaamheden en taken beschreven.
• Bekwaamheidseisen: wat moet de gedragsspecialist doen en welke competenties en kennis zijn daarvoor noodzakelijk?
• Een ethische code: die beschrijft welke professionele houding de gedragsspecialist dient aan te nemen.

De beroepsstandaard wordt gecomplementeerd met een drietal functiebeschrijvingen die gewaardeerd zijn volgens het Fuwasys.

Nieuwkomers in het basisonderwijs

Lesgeven met hoofd en hart

Nieuwkomers in het basisonderwijs is een praktisch handboek voor iedereen die werkt met kinderen die nieuw zijn in Nederland. Gebaseerd op haar jarenlange ervaring als leerkracht en kwaliteitscoördinator in het nieuwkomersonderwijs deelt Saskia Sijm inzichten, voorbeelden en handreikingen voor de dagelijkse lespraktijk. Ze gaat in op uiteenlopende onderwerpen, zoals didactisch aanbod, woordenschatonderwijs, klassenmanagement, traumasensitief handelen, oudercontact en meer. Naast deze praktische tips en inzichten vertelt zij vol warmte over de ontroerende en soms intense momenten die zij in haar groepen heeft beleefd. Zij schrijft vanuit liefde voor de nieuwkomersleerling en voor het nieuwkomersonderwijs — waar woorden worden geleerd in een andere taal, waar culturen samenkomen en waar echt leren begint met gezien worden.

Voor leerkrachten, onderwijsassistenten, intern begeleiders en iedereen die met hoofd én hart werkt met nieuwkomers in het onderwijs, zowel in de reguliere groep als in afzonderlijke nieuwkomersgroepen en -scholen.

Speelkriebels voor kleuters (herdruk)

Een ontwikkelingsgerichte kijk op beweginsspelen voor 2,5 tot 6 jarigen

Meer bewegen, meer ontdekken, meer plezier!

Jonge kinderen leren en groeien het best door te spelen en te bewegen. Speelkriebels voor kleuters biedt maar liefst 200 inspirerende bewegingsspelen voor kinderen van 2,5 tot 6 jaar. Of het nu binnen of buiten is, in de klas, het speellokaal of tijdens vrije tijd; dit boek geeft je de tools om spelenderwijs aan de slag te gaan.

De auteurs tonen hoe je bewegingsspelen op een boeiende manier introduceert en begeleidt, hoe je kleuters zelfstandig laat spelen in kleine groepjes en hoe je bewegingsspel kunt koppelen aan taal, wiskunde, muzische vorming en zelfregulatie. Dankzij een heldere theoretische onderbouwing en een doordachte opbouw op basis van ontwikkelingskansen is Speelkriebels voor kleuters een waardevolle bron van kennis én een inspiratie.

Dit boek is een onmisbare gids voor kleuteronderwijzers, begeleiders in de kinderopvang en therapeuten die werken met jonge kinderen. Ook ouders en jeugdwerkers die kleuters willen stimuleren via spel vinden in deze herziene editie tal van ideeën om kinderen met plezier te laten bewegen.

Voorbereidend lezen en spellen in groep 2

Praktijkboek fonemisch bewustzijn

In groep 2 is het zinvol om kinderen gevoelig te maken voor de klanken in woorden. Anders gezegd: het is belangrijk het fonemisch bewustzijn te stimuleren. Dit is een effectieve voorbereiding op het succesvol leren lezen en spellen in groep 3. Dit praktijkboek bevat – met 36 direct toepasbare weeklesschema’s (voor elke week een nieuw schema) – de juiste oefening hiervoor.

Voorbereidend lezen en spellen in groep 2 sluit aan bij deel 1 van het handboek Zo leer je kinderen lezen en spellen.

Kennisrijk Kansrijk

Naar een onderwijscurriculum voor diepe denkers

Waarom is kennis zo belangrijk voor diepgaand leren en complexe vaardigheden?

Wat is een kennisrijk curriculum?

En hoe draagt het bij aan eerlijke onderwijskansen?

In het onderwijs willen we leerlingen kritisch leren denken, problemen laten oplossen en teksten leren begrijpen - samen met vele andere complexe denkvaardigheden. Dan moeten we die doelen toch gewoon opnemen in het curriculum en die complexe vaardigheden aanleren?

Helaas is het niet zo eenvoudig. Kennisrijk kansrijk laat zien hoe cruciaal - en vaak onderschat - de rol van kennis is. Een sterke, gedeelde kennisbasis is essentieel om diepgaand en duurzaam te leren, complexe vaardigheden te ontwikkelen en alle kinderen eerlijke kansen te geven op zelfontplooiing en volwaardige deelname aan de samenleving.

Met praktijkvoorbeelden en inzichten uit de cognitieve psychologie, sociologie en curriculumstudies maakt dit boek duidelijk hoe een stevige kennisbasis niet alleen de leerprestaties versterkt, maar ook bijdraagt aan eerlijke onderwijskansen. Een kennisrijk curriculum biedt elke leerling toegang tot de wereld van ideeën, begrippen en verbanden die nodig zijn om volop mee te bouwen aan onze maatschappij.

Leren anders organiseren in het Voortgezet Onderwijs

Werken aan structurele verbetering

In het voortgezet onderwijs is er veel belangstelling voor structurele, duurzame verbeteringen. De schoolloopbanen van leerlingen, de kwaliteit van het leren en de werkdruk voor leraren vragen daar om. Leren anders organiseren in het voortgezet onderwijshelpt om te voorkomen dat gewenste verbeteringen na enige tijd weer vervluchtigen. De organisatie van het onderwijs en van de school speelt een bepalende rol bij succesvol werken aan verbetering. Dit inzicht wordt in het boek geïllustreerd met allerlei voorbeelden van praktijken in vo-scholen die hun waarde hebben bewezen.

Tussen de literatuur over het voortgezet onderwijs neemt dit boek een unieke plaats in. De reden daarvoor is dat de organisatie van de school in al haar facetten op samenhangende wijze wordt besproken. Het biedt praktische inzichten om de eigen school door te lichten, en inspiratie om kansen voor anders organiseren en duurzame verbetering op te sporen.

Het boek is bedoeld voor schoolleiders, bestuurders, leraren met een leidende rol in hun school, en beleidsmedewerkers. Ook opleiders en studenten van opleidingen voor leraren en schoolleiders kunnen er hun voordeel mee doen, naast onderzoekers en adviseurs. Geïnteresseerden van buiten het onderwijs kunnen hun blikveld met dit boek verruimen, het laat zien wat er allemaal bij komt kijken om goed onderwijs te bieden.

Wees slimmer dan je brein

Waarom leren moeilijk is, en hoe je het makkelijker kunt maken

Leer beter leren. Minder stress, betere cijfers en meer plezier in studeren — dát is de belofte van dit boek. In Wees slimmer dan je brein laat psycholoog en bestsellerauteur Daniel Willingham zien hoe ons brein echt leert. Niet met markeren, samenvatten of eindeloos herlezen (die geven vooral een vals gevoel van beheersing), maar met bewezen effectieve strategieën die wél werken. Of je nu student bent, mentor, docent of ouder: dit boek staat vol concrete tips die direct toepasbaar zijn. Willingham legt helder uit waarom veelgebruikte studiemethoden niet helpen, en hoe je met kleine aanpassingen je leerresultaten flink kunt verbeteren. Gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten is Wees slimmer dan je brein dé praktische gids voor iedereen die wil begrijpen hoe leren werkt — en hoe je jouw brein daarbij te slim af kunt zijn.