Nieuwe onderwijsboeken december

Deze maanden verschijnen er veel nieuwe onderwijsboeken. Wij-leren heeft nieuwe titels van diverse uitgeverijen voor u op een rijtje gezet. De teksten komen van de covers van de boeken en geven niet de mening van de redactie van Wij-leren weer. Veel leesplezier! 

Het recht op de dag van vandaag

Een grondrecht voor ieder kind

Ik ben verantwoordelijk voor de huidige dag van mijn leerlingen. Ik heb niet het recht om hun toekomstige lot te beïnvloeden of me daarmee te bemoeien. (Janusz Korczak)

Hoe komt het toch dat wij bij de opvoeding de toekomst steeds centraal stellen in plaats van het heden, terwijl voor het kind het leven zich in het hier en nu afspeelt en het geen idee heeft wat het zich bij ‘later’ moet voorstellen?

De beroemde Joods-Poolse pedagoog Janusz Korczak (1878-1942) was daar duidelijk over: Elk kind heeft recht op de dag van vandaag en de kindertijd is geen voorbereiding op de volwassenheid, maar een volwaardige periode in het leven van ieder mens. Natuurlijk staat het leven van een kind in het perspectief van later, maar de opvoeder is er in de eerste plaats verantwoordelijk voor dat het kind vandaag tot zijn recht kan komen. Misschien geeft dit wel lucht aan al die mensen die zuchten onder de enorme prestatiedruk in onderwijs en opvoeding, waarin gescoord moet worden zodat kinderen in de toekomst meer kansen zouden hebben. Maar wat is dan eigenlijk een ‘gelijke kans’ en waarop zou je precies kans moeten maken, vraagt Leone de Voogd zich af in dit boek. En die ‘thuiszitters’ dan?

Verschillende auteurs, waaronder Luc Stevens en zijn kleindochter Mijntje, Joop Berding, Bart Heeling en andere schrijvers, kinderen en jongeren geven hun dilemma’s weer en beschrijven de mogelijkheden om de dag van vandaag centraal te stellen in de opvoeding.

Een prachtige inspiratiebron voor iedereen die dagelijks met kinderen omgaat!

Van dit boek is ook een samenvatting en recensie beschikbaar op Wij-leren. 

Traumasensitief werken met het jonge kind

Een veilige omgeving voor peuters en kleuters in opvang en onderwijs

Kinderen maken vaak op jonge leeftijd ingrijpende gebeurtenissen mee (ACE's), die soms leiden tot trauma. Uit onderzoek blijkt dat de impact bij jonge kinderen nóg groter is en dat ACE's hier zelfs vaker voorkomen dan bij oudere kinderen. Voor leraren zijn deze ervaringen vaak onzichtbaar, maar ze hebben een grote invloed op de sociale en emotionele ontwikkeling, het gedrag en de leerprestaties. Begrip en passende ondersteuning zijn daarom essentieel. Hoe je deze kinderen ondersteunt door jouw gedrag aan te passen in de voorschool en in de klas lees je in dit praktische boek.

Leerkracht Scheurkalender 2026

De Leerkracht Scheurkalender ondersteunt je het hele jaar door met onderbouwde inzichten en direct toepasbare ideeën voor in de klas. Je vindt inspiratie over thema’s waar jij als leerkracht dagelijks mee te maken hebt, zoals lees- en rekenonderwijs, groepsdynamiek en leerlinggedrag. Verder krijg je onder andere tips om AI in te zetten en leer je welke inhoud je in elk geval níét in de geschiedenislessen moet overbrengen.

Smartphonevrij opgroeien

Een ongestoorde jeugd voor je kind. Zo krijg je het voor elkaar

Wanneer geef je je kind een eigen smartphone? Het is misschien wel dé opvoedvraag van dit moment. Het merendeel van de ouders heeft zelf een smartphone, en is juist daardoor ook bekend met de keerzijde van zo'n slim scherm in je leven. Ouders willen het goede doen voor hun kind, maar moeten daarbij schipperen tussen enerzijds beschermen, en anderzijds hun kind vrij laten om de wereld te ontdekken.

Het boek Smartphonevrij Opgroeien biedt ouders concrete handvatten om grip te krijgen op de keuze voor een smartphone. Met nuchtere feiten, herkenbare verhalen, een stappenplan per leeftijdscategorie, haalbare alternatieven, en vooral: praktische adviezen over hoe ouders samen een nieuwe norm kunnen stellen. Die ontstaat alleen wanneer ouders, scholen en gemeenschappen dit gesprek gezamenlijk voeren. Want laten we eerlijk zijn: het is niet makkelijk om tegen de stroom in te roeien als de hele klas een telefoon heeft. Juist daarom is het nodig dat er een sterke, goed geïnformeerde stem is die laat zien: het kán anders.

Thijs Launspach schreef het boek samen met ouderbeweging Smartphonevrij Opgroeien, waarbij al meer dan 50.000 ouders aangesloten zijn. Met initiatieven op tweederde van alle basisscholen in Nederland boekte Smartphonevrij Opgroeien al een ongekend succes, en heeft de beweging het luisterend oor van wetgevers. Thijs schreef als psycholoog eerder een kritisch boek (Asociale media, 2023) over de invloed van sociale media op de mentale gezondheid. 

Smartphonevrij opgroeien laat zien wat het uitstellen van de smartphone oplevert: veel meer tijd (wel 6 uur per dag), rust en ruimte om ongestoord te spelen, vrijheid om een mening te vormen zonder de druk van sociale media en digitale bevestiging van likes en status, meer focus en concentratievermogen, veel meer oefentijd met sociale vaardigheden in de offline wereld en betere slaap. 

Van dit boek is ook een samenvatting en recensie beschikbaar op Wij-leren.

Brieven aan Miyo

Over het lezen van de klassieken met kinderen

Brieven aan Miyo biedt een unieke inkijk in het onderwijs door de ogen van een gepassioneerde leraar. In een serie brieven aan zijn stagiaire Miyo deelt Martin Bootsma zijn rijke ervaring en liefde voor literatuur. Hij toont hoe het lezen van klassieken met kinderen kan bijdragen aan diepere verbindingen en een levendige leeromgeving.

Door verhalen, persoonlijke anekdotes en wijsheden nodigt Bootsma lezers uit om samen met hem na te denken over het belang van lezen, traagheid in een snelle wereld, en de rol van de leraar als verhalenverteller. Een inspirerend boek voor iedereen die zich betrokken voelt bij onderwijs en de kracht van verhalen.

Burgerschat

Ik, jij en wij in de maatschappij

Hoe kun je de mening van een ander aanvaarden als deze anders is dan die van jezelf? In deze vraag ligt de kern van goed burgerschapsonderwijs. Levensvaardigheden die met sociaal-emotioneel leren (SEL) worden verworven, vormen de basis van de sociale en maatschappelijke competenties. Met Burgerschat bieden de auteurs een heldere visie op burgerschap, een doordacht didactisch model en een werkbare kwaliteitscyclus. Dit boek helpt je om je eigen curriculum burgerschap te ontwerpen en te verfijnen. Het bevat concrete voorbeelden, praktische uitwerkingen en een complete leerlijn als bijlage. De leerdoelen van deze leerlijn zijn geformuleerd als concreet waarneembaar gedrag. Hierdoor komt het vak burgerschap dichter bij de werkvloer dan ooit. Burgerschat biedt een stevig fundament voor het ontwikkelen van het burgerschapsonderwijs binnen je eigen school. – Inclusief de leerlijn Burgerschat –

Laat/d de pedagogische basis met rust!

Opvoeden in tijden van versnelling

Ouders, scholen, gemeenten, jeugdhulp, werkgevers (sport)verenigingen en kerken, wie maakt zich nu niet druk over het opvoeden van kinderen in deze tijd? Een veel gehoorde oproep is om vooral samen te werken aan een pedagogische basis. Maar wat als het wel heel erg druk wordt in die pedagogische basis of als iedereen daarin met andere dingen bezig is? Ook de oproep om meer preventie zodat kinderen zich meer gaan welbevinden is regelmatig te horen in de media als oplossing voor het oplopende jeugdhulpgebruik. Bovendien vragen de landelijke overheid en gemeenten van ons: doe iets voor onze jeugd en ze starten campagnes op als ‘Praat over je depressieve gevoelens’ of ‘Mamaliefde’. Maar al die inzet lijkt niet te leiden tot meer kinderen en jongeren die zich goed voelen.

Daarom is het hoog tijd voor een ander perspectief. In dit boek verkent Bert Wienen de pedagogische basis en ziet hij die vooral als de mate waarin pedagogische relaties op elkaar zijn afgestemd. Het boek is een vervolg op zijn eerder boek ‘Van individueel naar inclusief onderwijs’ dat in 2024 bekroond is tot Onderwijsboek van het jaar. Nu gaat zijn analyse een stap verder. Wat kan er rondom de school? Hoe bouwen we aan contexten waarin kinderen samen antwoord leren te geven op de vraagstukken van de toekomst? Dit boek geeft zo richting aan alle organisaties die verandering willen in het sociaal domein. Onder het strikte motto: ’Laad/t de pedagogische basis met rust!’ Bert Wienen heeft gewerkt in de jeugdhulp en het onderwijs. Hij heeft een brede achtergrond als psycholoog, onderwijswetenschapper en bedrijfskundige en is gepromoveerd in de ontwikkelingspsychologie. Hij is wetenschapper en adviseur voor scholen, gemeenten en andere overheden. Hij is medeoprichter van het Instituut voor Inclusief Onderwijs en de site pedagogischperspectief.nl

Als alle breinen leren

Ruimte creëren voor neurodiversiteit in het onderwijs

Ieder kind wil leren, zo simpel is het. Saskia Schepers laat zien hoe we breinvriendelijker onderwijs kunnen inrichten, waar iedereen van profiteert van leerling tot docent.

Het is tijd voor breinvriendelijk onderwijs voor iedereen!

Het ene kind kan niet wachten om buiten te spelen, terwijl het andere zich liever in een rustig hoekje in een boek of een tekening verliest. Waar het ene kind spontaan de wereld wil verkennen, heeft het andere liever een duidelijke dag- of weekplanning om zich aan vast te houden.

Veel kinderen, zoals die met adhd, dyslexie of autisme, worstelen in de klas. En dat komt niet doordat ze minder leergierig zijn, maar doordat hun unieke manier van leren vaak niet past binnen het standaard­onderwijs. Neurodiversiteits-expert Saskia Schepers sprak met talloze leerlingen, ouders, docenten en schooldirecteuren en ontdekte dat het onderwijs vaak tekortschiet, doordat het vooral is ingericht voor de meest gangbare, neurotypische breinen. Maar wat als we juist de kracht van verschillende breinen zouden benutten?

Met inspirerende voorbeelden en praktische werkvormen biedt Als alle breinen leren docenten, ouders en onderwijsprofessionals tools om meteen aan de slag te gaan. Want een breinvriendelijke leeromgeving werkt niet alleen positief voor neurodivergente leerlingen - uiteindelijk profiteert iedereen van een onderwijsplek waar ruimte is voor verschillende breinen.

Via weerstand naar leerstand

Vergroot je leer- en werkplezier

Omgaan met weerstand is van alle tijden. Waar het vaak als een blokkade wordt gezien, is het in werkelijkheid juist een startpunt van contact van waaruit groei en ontwikkeling ontstaan. In dit boek nemen we je mee in de fascinerende wereld van weerstand. Wat voor vormen van weerstand zie je bij de mensen om je heen? En wat is eigenlijk jouw eigen rol hierin?

Weerstand ontstaat nooit zomaar. Door je bewust te worden van de bredere context van het zichtbare gedrag, leer je verder te kijken dan wat je op het eerste gezicht ziet of voelt. De luchtige stijl en vele praktijkvoorbeelden maken het boek toegankelijk én herkenbaar. Je wordt uitgenodigd om met een open, nieuwsgierige blik te kijken naar lastige situaties — en krijgt tegelijkertijd concrete handvatten aangereikt om er op een vernieuwende manier mee om te gaan.

Door situaties niet persoonlijk te maken en jezelf te blijven verwonderen, vergroot je niet alleen je veerkracht, maar ook je werkplezier. De inzichten, ervaringen en kennis die de auteurs in de afgelopen jaren hebben opgebouwd, vormen de stevige basis van dit boek. Het staat boordevol praktische tips om als docent staande te blijven in de soms turbulente wereld van het onderwijs. Een inspirerend boek dat je helpt om met vertrouwen, plezier en lef voor de klas te blijven staan.

Historisch leren denken

Handboek geschiedenisdidactiek

Historisch denken vormt het centrale doel van geschiedenisonderwijs. Historisch leren denken biedt inzicht in wat dit behelst, hoe leerlingen spontaan denken over verleden en geschiedenis, en hoe je betekenisvol, uitdagend, boeiend, zinvol, haalbaar en leerbaar geschiedenisonderwijs kan ontwerpen. Het sluit daarbij nauw aan bij minimumdoelen en leerplannen. Het handboek steunt op internationale onderzoeksliteratuur en op eigen onderzoek. Het put niet louter uit geschieddidactische, maar eveneens uit revelante historische, onderwijshistorische, onderwijskundige en sociaalpsychologische literatuur.

Het is in eerste instantie bedoeld voor (toekomstige) leerkrachten geschiedenis, bachelors en masters, en daarnaast voor andere professionals betrokken in non-formeel geschiedenis leren en onderwijs (erfgoeden museumsector). Theorie en praktijk gaan hand in hand. Abstracte theoretische inzichten worden telkens duidelijk gemaakt met historische thema's en onderwerpen van het voortgezet onderwijs. Hoe je concreet krachtige leeromgevingen in geschiedenis ontwerpt komt expliciet aan bod. Op het e-leerplatform Sofia vindt de lezer oefeningen, goede praktijken en verdiepende informatie. Dit boek is een onmisbaar standaardwerk voor al wie betrokken is in geschiedenisonderwijs.

De pedagogisch sensitieve leraar -herdruk

Optimale ontwikkeling en welbevinden van leerlingen

Goed waarnemen, gedrag op de juiste manier interpreteren, adequaat reageren en kunnen inschatten wat je in welke situatie het beste kunt doen. Dat zijn belangrijke vaardigheden van een pedagogisch sensitieve leraar. Pedagogisch sensitief handelen draagt bij aan een positief klimaat in de klas, wat belangrijk is voor de ontwikkeling van basisschoolleerlingen. Want leerlingen die goed in hun vel zitten, leren beter. De pedagogisch sensitieve leraar helpt toekomstige en ervaren leraren om hun pedagogisch sensitieve vaardigheden beter in te zetten in de klas.

Ook in de tweede druk staat de verbinding van theorie en praktijk centraal. Gedreven door maatschappelijke veranderingen besteedt het boek meer aandacht aan de sociale en emotionele ontwikkeling van leerlingen, hun welbevinden, omgaan met stress en het vergroten van de veerkracht.

Er is ruimte voor nieuwe onderwerpen, zoals passend onderwijs en het werken vanuit hoge verwachtingen. De acht hoofdstukken zijn geactualiseerd en verrijkt met nieuwe onderwijsontwikkelingen en recente wetenschappelijke inzichten. Ook zijn er interessante nieuwe casussen toegevoegd, geschreven door leerkrachten. De bijbehorende website is uitgebreid met praktische oefeningen en een gloednieuw extra hoofdstuk.

Dit boek is interessant voor pabostudenten en voor alle leerkrachten in het (speciaal) basisonderwijs.

Bakx is onderwijspsycholoog en heeft ook zelf als leerkracht in het basisonderwijs gewerkt. Zij is lector Goed leraarschap, goed leiderschap aan Fontys Hogeschool Kind en Educatie en is daarnaast bijzonder hoogleraar Begaafdheid aan de Radboud Universiteit. Aan het boek hebben verschillende onderwijsexperts bijgedragen.