Motivatie en zelfregulering in de onderbouw van het voortgezet onderwijs

Geplaatst op 1 juni 2016

Voor leerlingen in het voortgezet onderwijs is de leeromgeving van invloed op de motivatie voor school. Interacties tussen docent en leerling die ondersteunend zijn aan de autonomie, competentie en betrokkenheid van de leerlingen, hebben een positief effect op hun motivatie.  Dit is één van de belangrijkste conclusies in het onderzoek dat Kim Stroet deed aan de Rijksuniversiteit Groningen.Motivatie is een voorwaarde voor succes. Leerlingen die zelf het nut van hun schoolwerk inzien of hun schoolwerk leuk vinden, doen hun best om goede prestaties te behalen en slagen daar vaak ook in. Maar na de overstap naar het voortgezet onderwijs daalt bij veel leerlingen de motivatie voor school. De leeromgeving is daarbij een bepalende factor, blijkt uit Stroets proefschrift. De kennis uit dit onderzoek kan uiteindelijk door scholen gebruikt gaan worden om dalingen in de motivatie tegen te gaan.

Docenthandelen en schooltype

Behalve ondersteuning van de autonomie, competentie en betrokkenheid van leerlingen, is het voor hun motivatie ook van belang dat docenten consequent zijn, zowel in hun eigen handelen als met het hele team. Wanneer verschillende docenten elementen van verschillende onderwijsbenaderingen hanteren – bijvoorbeeld op scholen die traditionelere en nieuwere opvattingen combineren -, kan dat voor de leerlingen verwarrend zijn en hun motivatie verlagen.
Verder is er een verschil in motivatie bij leerlingen op verschillende schooltypes (zonder dat het schooltype zelf bepalend is); variërend van meer ‘traditioneel’, docent-gestuurd, tot meer innovatief en leerling-gestuurd. Het schooltype hangt daarnaast ook samen met de mogelijkheden van docenten. Zo hebben docenten in prototypisch traditionele scholen weinig mogelijkheden voor gedifferentieerde instructie, wat juist een belangrijke manier is om het competentiegevoel van leerlingen te ondersteunen. Daarom zijn volgens Stroet niet alleen interventies nodig gericht op individuele docenten, maar ook interventies die ingrijpen op het niveau van de school. Alleen dan is het mogelijk langdurige effecten op de motivatie van leerlingen te waarborgen.

Onderzoek ín de klas

Bijzonder aan het onderzoek is dat Stroet een longitudinale studie uitvoerde waarbij zij onderzocht wat er werkelijk in klassen gebeurt (in plaats van, bijvoorbeeld, hoe leerlingen percipiëren wat er gebeurt). Zij keek daarbij naar de ontwikkeling van de vakspecifieke motivatie onder brugklassers voor de vakken Wiskunde en Nederlands, en de rol die de leeromgeving daarbij speelt. Tien scholen deden mee met ieder twee eerste klassen. Behalve de leerlingen zijn ook de docenten Nederlands en wiskunde betrokken bij het onderzoek.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-07-124
Titel onderzoeksproject:  Development in motivation for school and self-regulation of students in different learning contexts in the lower tracks of secondary education
Looptijd:16-04-2009 tot 15-04-2013

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. M.C.J.L. Opdenakker Rijksuniversiteit Groningen m.c.j.l.opdenakker@rug.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Drs. K.F.A. Stroet Rijksuniversiteit Groningen k.f.a.stroet@rug.nl

Publicatie(s)

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]











Gerelateerd

Motivatie MBO
Met welke didactische strategieŽn kunnen docenten de motivatie en leergierigheid bij mbo-studenten positief beÔnvloeden?
betrokkenheid van leerlingen bij innovatieprocessen
Betrokkenheid van leerlingen bij innovatie vergroot motivatie?
Cijfers geven
Welk effect heeft cijfers geven op de motivatie?
E-portfolioís
Dragen e-portfolioís in het basisonderwijs bij aan meer leerwinst, metacognitie en zelfsturing?
Feedback en motivatie
Kan feedback motivatie en resultaten van studenten positief beÔnvloeden?
Eigenaarschap leerlingen vo
Hoe kunnen docenten het eigenaarschap van leerlingen (vo) versterken?
Gunstige lestijden vmbo
Wat zijn gunstige lestijden voor vmbo-leerlingen?
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen
Wat is de invloed van het Ďkwartiertjesroosterí op de taakgerichtheid van leerlingen?
Het versterken van eigenaarschap door leerlijnen
Hoe versterk je het eigenaarschap bij leerlingen?
Tablet in het onderwijs
Wat zijn de leeropbrengsten van tabletgebruik in de basisschool?
Meetinstrument gepersonaliseerd leren
Hoe meet je doelen als zelfregulatie en motivatie?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
Onderzoekende houding leraren
Hoe bevorder je een onderzoekende houding in het voortgezet onderwijs?
Onderzoeksvaardigheden mbo studenten
Onderzoeksvaardigheden van mbo studenten: hoe bevorder je die?
StrategieŽn voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Resultaatverplichting toetsen motiveert mbo studenten
Resultaatverplichting of deelnameverplichting? Wat werkt beter?
Jonge kinderen en tabletgebruik
Is het wenselijk om tabletgebruik door jonge kinderen af te stemmen op hun lichamelijke kenmerken of ontwikkeling?
Verband tussen wereldbeeld en gebrek motivatie
Wereldbeeld en motivatie: is daar een verband tussen?
Reflectieopdrachten en zelfregulatie
Een reflectieopdracht: is dit een struikelblok voor vmbo-leerlingen?
Scaffoldingstechnieken
Toepasbaarheid van scaffoldingstechnieken bij zelfregulatievaardigheden
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beÔnvloeden?
IMPROVE methode metadenken
De metadenkende leerling: effecten van de IMPROVE-methode
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Leeromgeving
Leeromgeving als katalysator voor leren voor duurzame ontwikkeling
Resultaten arbeidsmarkt
Educatieve systemen, vaardigheden en resultaten op de arbeidsmarkt
Schoolkenmerken cognitieve prestatie
Onderwijssystemen, schoolkenmerken en cognitieve prestatie
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Motivatie onderbouw vo



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.