Leanprincipes: versterking van eigenaarschap in het basisonderwijs

Geplaatst op 13 juli 2024

Het versterken van eigenaarschap bij leerlingen in het basisonderwijs is cruciaal voor hun ontwikkeling tot zelfstandige en verantwoordelijke individuen. Leanprincipes, afkomstig uit de bedrijfswereld, bieden een effectieve benadering om dit eigenaarschap te bevorderen. Deze principes helpen scholen om processen te stroomlijnen, de efficiëntie te verhogen en de betrokkenheid van zowel leraren als leerlingen te vergroten. In dit artikel bespreken we hoe leanprincipes kunnen worden toegepast in het basisonderwijs om het eigenaarschap van leerlingen te versterken.

Wat Zijn Leanprincipes?

Lean is een managementfilosofie die is ontstaan in de Japanse auto-industrie, specifiek bij Toyota. Het richt zich op het creëren van waarde voor de klant door verspilling te elimineren en continue verbetering na te streven. De vijf kernprincipes van lean zijn:

  1. Waarde Bepalen: Identificeer wat waardevol is voor de klant.
  2. Waardestroom Identificeren: Begrijp en optimaliseer de stappen die waarde creëren.
  3. Flow Creëren: Zorg voor een soepele en efficiënte doorstroming van processen.
  4. Pull Introduceren: Produceer op basis van vraag in plaats van voorspelling.
  5. Streven naar Perfectie: Continu zoeken naar verbetering.

Deze principes kunnen effectief worden vertaald naar het onderwijs om het eigenaarschap van leerlingen te versterken.

Leanprincipes in het Onderwijs

Waarde Bepalen

In de context van het onderwijs betekent waarde bepalen dat leraren en scholen zich richten op wat belangrijk is voor de leerlingen en hun ouders. Dit kan variëren van academische prestaties tot persoonlijke groei en welzijn. Het begint met luisteren naar de behoeften en wensen van de leerlingen en ouders en deze centraal stellen in het onderwijsproces.

Voorbeeld

Een school kan bijvoorbeeld enquêtes en feedbacksessies organiseren om te begrijpen wat leerlingen en ouders belangrijk vinden. Dit kan helpen om de curriculumontwikkeling en lesmethoden af te stemmen op de behoeften van de leerlingen.

Waardestroom Identificeren

Het identificeren van de waardestroom houdt in dat scholen hun huidige processen analyseren om te begrijpen welke stappen waarde toevoegen en welke niet. Door deze analyse kunnen onnodige stappen worden geëlimineerd en kunnen waardevolle stappen worden geoptimaliseerd.

Voorbeeld

Een school kan haar administratieve processen onder de loep nemen om te zien waar tijd en middelen worden verspild. Bijvoorbeeld, door het digitaliseren van papieren dossiers kan de tijd die leerkrachten besteden aan administratieve taken worden verminderd, zodat ze meer tijd kunnen besteden aan directe interactie met leerlingen.

Flow Creëren

Flow creëren betekent het minimaliseren van onderbrekingen en obstakels in het onderwijsproces. Dit zorgt ervoor dat leerlingen continu kunnen leren zonder onnodige vertragingen.

Voorbeeld

In de klaspraktijk kan dit betekenen dat leerkrachten hun lesplannen zo structureren dat er een logische en soepele overgang is tussen verschillende activiteiten en onderwerpen. Dit helpt leerlingen om gefocust te blijven en hun leerervaring te optimaliseren.

Pull Introduceren

Pull introduceren in het onderwijs betekent dat leerlingen de kans krijgen om op eigen initiatief te leren en kennis op te doen op het moment dat zij er behoefte aan hebben. Dit vergroot hun betrokkenheid en verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces.

Voorbeeld

Scholen kunnen bijvoorbeeld flexibele leermodules en projectgebaseerd leren aanbieden, waarbij leerlingen zelf kunnen kiezen aan welke projecten ze willen werken en in welk tempo.

Streven naar Perfectie

Streven naar perfectie betekent een cultuur van continue verbetering creëren, waarbij zowel leerkrachten als leerlingen voortdurend streven naar verbetering en groei.

Voorbeeld

Een school kan bijvoorbeeld regelmatige evaluaties en feedbacksessies inbouwen, waarbij zowel leerkrachten als leerlingen de kans krijgen om hun ervaringen te delen en suggesties te doen voor verbeteringen.

Toepassing van Leanprincipes in de Praktijk

Voorbereiding en Planning

De eerste stap in de toepassing van leanprincipes is een grondige voorbereiding en planning. Dit omvat het betrekken van alle belanghebbenden, waaronder leerkrachten, leerlingen en ouders, om een gemeenschappelijk begrip en draagvlak te creëren voor de veranderingen.

Voorbeeld

Een school kan een werkgroep oprichten die bestaat uit leerkrachten, leerlingen en ouders om het leantraject te begeleiden. Deze werkgroep kan regelmatig bijeenkomen om de voortgang te bespreken en beslissingen te nemen.

Implementatie

Tijdens de implementatie is het belangrijk om stap voor stap te werk te gaan en de voortgang continu te monitoren. Kleine veranderingen kunnen een groot verschil maken, en het is cruciaal om successen te vieren en te leren van fouten.

Voorbeeld

Een school kan beginnen met het optimaliseren van één specifiek proces, zoals de ochtendroutine of de manier waarop huiswerk wordt ingeleverd en beoordeeld. Door klein te beginnen, kunnen lessen worden geleerd en kunnen successen worden opgeschaald naar andere processen.

Evaluatie en Verbetering

Regelmatige evaluatie en verbetering zijn essentieel om de voordelen van leanprincipes te maximaliseren. Dit houdt in dat scholen regelmatig hun processen herzien en op zoek gaan naar manieren om deze verder te verbeteren.

Voorbeeld

Een school kan maandelijkse evaluatiesessies houden waarbij leerkrachten, leerlingen en ouders feedback kunnen geven op de veranderingen die zijn doorgevoerd. Deze feedback kan worden gebruikt om verdere verbeteringen door te voeren en best practices te delen.

Voordelen van Leanprincipes in het Onderwijs

Verbeterde Efficiëntie

Door onnodige stappen te elimineren en processen te optimaliseren, kunnen scholen hun efficiëntie verbeteren. Dit betekent dat leerkrachten meer tijd kunnen besteden aan lesgeven en dat leerlingen een meer gestroomlijnde en effectieve leerervaring hebben.

Verhoogde Betrokkenheid

Leanprincipes bevorderen de betrokkenheid van zowel leerkrachten als leerlingen. Door hen actief te betrekken bij het verbeterproces, voelen zij zich meer verantwoordelijk en gemotiveerd om bij te dragen aan het succes van de school.

Beter Leerresultaten

Uiteindelijk leiden verbeterde efficiëntie en verhoogde betrokkenheid tot betere leerresultaten. Leerlingen die zich eigenaar voelen van hun leerproces zijn meer gemotiveerd, hebben een hogere zelfeffectiviteit en behalen betere resultaten.

Conclusie

Leanprincipes bieden een krachtige benadering om het eigenaarschap van leerlingen in het basisonderwijs te versterken. Door waarde te bepalen, waardestromen te identificeren, flow te creëren, pull te introduceren en te streven naar perfectie, kunnen scholen hun processen optimaliseren en een cultuur van continue verbetering bevorderen. Dit leidt tot verhoogde betrokkenheid, verbeterde efficiëntie en betere leerresultaten. Door leanprincipes toe te passen, kunnen scholen een omgeving creëren waarin leerlingen zich verantwoordelijk voelen voor hun eigen leren en zich ontwikkelen tot zelfstandige en verantwoordelijke individuen.

Geraadpleegde bronnen

Meer weten?

Verschillende good practices:

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

Congres
Examencommissies in het vo
Examencommissies in het vo
Over taken en bevoegdheden in het borgen van kwaliteit van schoolexaminering
Medilex Onderwijs 
Leren zichtbaar maken
Leren zichtbaar maken - John Hattie.
Arja Kerpel
Leren en onderwijzen
Over leren en onderwijzen.
Luc Stevens
Effectief onderwijs
De negen schakels van effectief onderwijs
Jos Cöp
Digitaal portfolio met badges
Alles wat je in je mars hebt in je eigen hand
redactie
Lean werken in het onderwijs: hoe doe je dat?
Werken met Lean in het onderwijs
Jaap Versfelt
Eigenaarschap van leren - vijf tips
Eigenaarschap van het leren - 5 tips om hier beter op te oriënteren
Michel Verdoorn
Breinvriendelijk onderwijs
Breinvriendelijk onderwijs - Feiten en praktische tips
Arja Kerpel
Betrokkenheid! - Marzano
Betrokkenheid! - De sleutel tot beter leren - Marzano
Arja Kerpel
In zeven stappen naar zinvol leren
In 7 stappen naar zinvol leren
Marleen Legemaat
Balans in basisbehoeften
Zorg voor balans in relatie, competentie, autonomie
redactie

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Betrokkenheid in een video van één minuut uitgelegd
Betrokkenheid in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
redactie
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Hoe krijg je middelbare scholieren geïnteresseerd in het vak van leerkracht?
Hoe krijg je middelbare scholieren geïnteresseerd in het vak van leerkracht?
redactie
Hoe krijg je middelbare scholieren geïnteresseerd?
Hoe krijg je middelbare scholieren geïnteresseerd?
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



betrokkenheid
eigenaarschap
intrinsieke motivatie

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest