Kijk eens bij de Nieuwe onderwijsboeken!

Formeel toetsen

Dossier: alle informatie over Formeel toetsen

Formeel toetsen verwijst naar toetsen die vooraf gepland en gestructureerd worden afgenomen, vaak met gestandaardiseerde procedures en beoordelingscriteria. Denk bijvoorbeeld aan schriftelijke overhoringen, methodegebonden toetsen, LVS-toetsen, de doorstroomtoets of landelijke examens.

Deze toetsen worden meestal op vaste momenten in het schooljaar afgenomen en dienen om de voortgang van leerlingen te meten, resultaten te vergelijken of beslissingen te nemen over overgang of doorstroming. Formele toetsen zijn bedoeld om objectieve en betrouwbare gegevens te verzamelen over wat een leerling beheerst op een specifiek moment.

Door hun gestandaardiseerde karakter zijn formele toetsen geschikt voor het bewaken van leerdoelen op groeps- of schoolniveau en voor externe verantwoording.

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Laatst geactualiseerd op 28 juli 2025

Ontdek meer

Externe verwijzingen

Lesgeven vanuit hoge verwachtingenLesgeven vanuit hoge verwachtingen
 Medilex Onderwijs
De doorstroomtoetsDe doorstroomtoets
 Wij-leren.nl Academie

Boeken

Prestatiepijn door toetsen
Prestatiepijn: toetsen als boosdoeners?
Gerdineke van Silfhout
Leraren zijn net echte mensen
Leraren zijn net echte mensen -
Arja Kerpel
Toetsrevolutie
Toetsrevolutie - Naar een feedbackcultuur in het voortgezet onderwijs
Helèn de Jong
Leraren hebben meer vakantie
Leraren hebben meer vakantie dan mensen die werken
Arja Kerpel
Basisonderwijs met/zonder basis
Basisonderwijs zonder basis / Basisonderwijs met basis
Helèn de Jong
Formatief evalueren schoolbreed implementeren
Formatief evalueren schoolbreed implementeren
Bertine van den Oever

Verdieping

10 problemen Eindtoets
10 pittige problemen met de Eindtoets Basisonderwijs
Machiel Karels
Formatief evalueren
Formatief evalueren, hoe pak ik dat aan in mijn les? Tien voorbeelden
Gerdineke van Silfhout
Cesuur
Waar ligt de cesuur? Vier experts over grens tussen voldoende/onvoldoende
Karen Heij
Toetsuitslag interpreteren
Leren van de toetsuitslag
Eveline van Baalen
Regeldruk en administratie
Regeldruk en administratie: 5 vragen
Machiel Karels
Citoscore misverstanden
Meten is niet alles weten
Teije de Vos
DLE geschiedenis
Geschiedenis van het DLE
Teije de Vos
Opbrengst toetsen en doel van onderwijs
Toetsen maken: Dat is niet het doel van ons onderwijs!
Dolf Janson
Tegenvallende toetsresultaten
De resultaten vallen tegen. Wat nu?
Jos Cöp
toetsen in het leesonderwijs -pirls, pisa
Gedachteloze leesvaardigheden 1- De PIRLS en PISA - paniek
Paul Filipiak
Gedachteloze leesvaardigheden-2
Gedachteloze leesvaardigheden 2 - De verwaarloosde kant van leesbegrip
Paul Filipiak
Aanbevelingen uit leesonderzoek voor leesonderwijs
Het achteloze leesbeleid - Tien aanbevelingen voor leesonderzoek en onderwijs
Paul Filipiak
Leesmotivatie en samenhangend beleid
Wie goed leest, leest graag - en andersom
René Leverink
Leesproblemen-dyslexie deel zeven, preventie
Leesproblemen en dyslexie: Preventie -7-
Paul Filipiak
Leesproblemen-dyslexie, deel acht, goed leesonderwijs
Hulp bij leesproblemen en dyslexie -8-
Paul Filipiak
formatief toetsen didactisch handelen
Formatief toetsen in relatie tot didactisch handelen
Dominique Sluijsmans
toetsing als motor voor leren en succeservaringen
Toetsing als motor voor leren: naar succeservaringen voor alle leerlingen
Dominique Sluijsmans
Aan de slag: formatief evalueren met je team
Formatief evalueren: Aan de slag met je collega`s
Gerdineke van Silfhout
Toetsing als kans voor leren - Intro
Toetsing als kans voor leren - Intro
Dominique Sluijsmans
Formatief evalueren organiseren effecten
Hoe organiseer je formatief evalueren en wat is het effect? (2)
Dominique Sluijsmans
Formatief leren en de implementatie daarvan
Wat vraagt formatief van (teams van) leraren? (3)
Dominique Sluijsmans
Vijf voorbeelden van formatief evalueren
De cyclus van formatief evalueren in 5 voorbeelden
Gerdineke van Silfhout
De invloed van classificatie op het onderwijs
Wat zegt classificatie?
Mathilde Tempelman-Lam
toetsing kans om te leren
Toetsing als kans om te leren - interview
Dominique Sluijsmans
Minimale toetsing in schema gezet
Minimale Toetsing LVS
Teije de Vos
pratend en lezend woorden leren intro en overzicht
Pratend en lezend woorden leren; Intro en overzicht -0-
Paul Filipiak
Woordenschat toetsing
Toetsing -10-
Paul Filipiak
Summatieve toetsing op weg naar zelfstandigheid
De plek van summatieve toetsing op de weg naar zelfstandigheid
Dominique Sluijsmans
Referentieniveaus basisonderwijs
De referentieniveaus voor het basisonderwijs
Maarten van der Steeg
Hoe de doorstroomtoets het curriculum en het onderwijsmodel bepaalt
Toetsing in het basisonderwijs: nuttig of belemmerend?
Karen Heij
Belemmeringen prettig leerklimaat hoger onderwijs
Belemmeringen voor effectief en plezierig leerklimaat in het hoger onderwijs
Joost van der Horst
Toetsing inzetten voor kansengelijkheid
Selecteren: we willen het niet, maar we doen het voortdurend
Karen Heij
Beroepsauthentiek toetsen vermindert toetsdruk
Beroepsauthentiek toetsen vermindert toetsdruk en conditionering op cijfers
Joost van der Horst
Integraal toetsen maakt hoger onderwijs waardevoller
Integraal toetsen maakt hoger onderwijs waardevoller
Joost van der Horst
Beoordeling LVS-toetsen woordenschat (1)
Toelichting beoordelingscriteria en beoordeling LVS-toetsen Woordenschat (1)
Corine Treffers
Beoordeling LVS-toetsen begrijpend luisteren technisch lezen (2)
Beoordeling LVS-toetsen Begrijpend Luisteren en Technisch Lezen (2)
Corine Treffers
Beoordeling LVS-toetsen begrijpend lezen (3)
Beoordeling LVS-toetsen Begrijpend Lezen (3)
Corine Treffers
Beoordeling LVS-toetsen spelling taalverzorging (4)
Beoordeling LVS-toetsen Spelling en Taalverzorging (4)
Corine Treffers
Beoordeling LVS-toetsen schrijfvaardigheid Engels (5)
Beoordeling LVS-toetsen Schrijfvaardigheid en Engels (5)
Corine Treffers
Beoordeling LVS-toetsen rekenen-wiskunde (6)
Beoordeling LVS-toetsen Rekenen-Wiskunde (6)
Corine Treffers
Beoordeling LVS-toetsen hoofdrekenen en overig (7)
Beoordeling LVS-toetsen Hoofdrekenen en overige specifieke vaardigheden (7)
Corine Treffers
Overzicht LVS-toetsen en toelichting
Overzicht LVS-toetsen en toelichting
Corine Treffers
Beoordeling LVS toetsen
Welk LVS past bij jouw school? - Keuzehulp bij het kiezen van een LVS
Corine Treffers
Adaptief toetsen: een droombeeld?
Soms nuttig, soms niet: Adaptief toetsen genuanceerd
Karen Heij
Feedback je wijzer
Feedback je wijzer!
Karen Heij
Formatief evalueren, leerproces van individuele leerling
Formatief evalueren
Dolf Janson
Belang van een goed beoordelingsmodel
Het belang van een goed beoordelingsmodel
Karen Heij
Leerlingen helpen zich te richten op leren ipv op cijfers
Hoe help je leerlingen zich te richten op leren in plaats van op cijfers?
Sarah Schroeder
Succesvol beginnend lezen
Succesvol beginnend lezen
Paul Filipiak
Pisa ranking
PISA: Wat je niet zaait, kun je niet oogsten
Karen Heij
De oplossing voor de crisis in het taalonderwijs: Vakmanschap Centraal
Jacquelien Bulterman
Tien lessen over formatief evalueren (1 t/m 4)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (1 t/m 4)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (5 t/m 7)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (5 t/m 7)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (8 t/m 10)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (8 t/m 10)
Dominique Sluijsmans
Doorstroomtoets - overzichtsartikel
De rol en impact van de doorstroomtoets in het basisonderwijs: een onderwijskundig perspectief
Nico den Breejen
leren is hoofdzaak, diploma bijzaak
Leren is hoofdzaak, diploma's een bijzaak
Joost van der Horst
Een klas van denkers
Een klas van denkers
Dick van der Wateren
schooladvies - deel 4- valkuilen
Passend schooladvies (4): Zeven valkuilen bij het geven van het schooladvies
Nico den Breejen
schooladvies - deel 5- communicatie ouders en doorstroomtoets
Passend schooladvies (5): Oudergesprekken en de rol van de doorstroomtoets
Nico den Breejen
functies doorstroomtoets
De doorstroomtoets kraakt onder haar eigen gewicht
Karen Heij
Hoorrecht in het onderwijs
Hoorrecht in het onderwijs
Machiel Karels
Wat de PISA-ophef ons leert over het publieke onderwijsdebat
Wat de PISA-ophef ons leert over het publieke onderwijsdebat
Barend Last

Samenvatting

wat is de doorstroomtoets
Wat is de doorstroomtoets?
Machiel Karels
Effect woordbeoordelingen op schoolrapport in plaats van cijfers bo
Het effect van tekstuele beoordelingen op basisschoolrapporten
redactie

Opinie

DTT niet formatief
Wat kunnen we met de Diagnostische Tussentijdse Toets?
Karen Heij
Brede vorming
Brede vorming maakt onderwijs mooier en completer
Alex de Bruijn
Wegcijferen door toetsen
Laat je niet wegcijferen
Paul Filipiak
Groep 1 en 2 niet toetsen
In groep 1 en 2 niet toetsen, maar observeren!
Teije de Vos
10 vragen bij OGW
10 vragen bij opbrengstgericht werken
Machiel Karels
Update Citonormen
Update van de Cito-normen: inflatie en desastreuze gevolgen
Marjolein Zwik
Wat zijn metingen in het onderwijs waard?
Wat zijn metingen in het onderwijs waard?
Ewald Vervaet
discussies doorstroomtoets - deel 1 - twee doelen
Discussies over de doorstroomtoets (1): twee doelen, een toets
Nico den Breejen
discussies doorstroomtoets - deel 2 - overwaardering
Discussies doorstroomtoets (2): overwaardering van een te smalle toets
Nico den Breejen
discussies doorstroomtoets - deel 3 - objectief of subjectief
Discussies doorstroomtoets (3): Objectieve graadmeter of versterker van ongelijkheid?
Nico den Breejen
discussies doorstroomtoets - deel 4- stigmatisering en prestatiedruk
Discussies doorstroomtoets (4): Stigmatisering en prestatiedruk
Nico den Breejen
discussies doorstroomtoets - deel 5 - verschillen tussen toetsaanbieders
Discussies doorstroomtoets (5): verschillen tussen toetsaanbieders
Nico den Breejen

Dossiers

Uw onderwijskundige kennis blijft op peil door 4000+ artikelen.