Formatief toetsen is een vorm van toetsing die ingezet wordt tijdens het leerproces, met als doel het leren van leerlingen te ondersteunen en het onderwijs beter af te stemmen op hun behoeften. In plaats van te beoordelen of een leerling geslaagd is (zoals bij een summatieve toets), helpt formatieve toetsing om te bepalen hoe ver een leerling is in zijn of haar ontwikkeling en wat er nodig is om verder te komen.
Leraren verzamelen hierbij op verschillende manieren informatie over het leren van hun leerlingen. Bijvoorbeeld via observaties, korte opdrachten, gesprekken, feedbackmomenten of tussentijdse toetsen. Die informatie gebruiken ze om hun instructie aan te passen, leerdoelen bij te stellen of specifieke ondersteuning te bieden. Ook leerlingen zelf krijgen via formatieve feedback beter zicht op hun eigen leerproces: wat beheers ik al, wat nog niet en wat is mijn volgende stap?
Formatieve toetsen zijn dus geen selectie-instrumenten, maar maken deel uit van een doorlopend proces van leren en bijsturen. Deze manier van toetsen stimuleert actief leren, eigenaarschap en motivatie en is een krachtig hulpmiddel om leerdoelen op maat te bereiken.
Laatst geactualiseerd op 28 juli 2025
