Effecten van leerlinggestuurd onderwijs op de motivatie van VWO-leerlingen

Geplaatst op 13 juli 2024

Leerlinggestuurd onderwijs (LGO) is een benadering die sterk gericht is op het bevorderen van de autonomie van leerlingen in hun leerproces. Dit conceptuele kader is gebaseerd op de overtuiging dat wanneer leerlingen meer controle hebben over hun leeractiviteiten, dit hun motivatie ten goede komt (Knowles, 1975; Simons, 2005; Theobald, 2021). Deze benadering, die tegenwicht biedt aan traditionele, meer docentgestuurde instructiemethoden, tracht leerlingen te empoweren door hen te laten participeren in het bepalen van hun leerbehoeften, formuleren van leerdoelen, en selecteren van passende leerstrategieën. Het is van belang om te onderzoeken in hoeverre deze aanpak specifiek bijdraagt aan de motivatie van leerlingen in het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo).

Autonomie en Motivatie

Een centrale pijler van LGO is het vergroten van de autonomie van leerlingen. Onderzoek, zoals beschreven door Ryan & Deci (2000) en Conley & French (2014), ondersteunt de theorie dat een gevoel van autonomie significant bijdraagt aan de motivatie van leerlingen. Wanneer leerlingen meer controle hebben over hun leerproces, voelen ze zich meer betrokken en intrinsiek gemotiveerd om hun leerdoelen na te streven (Kennisrotonde, 2021a).

Leerstrategieën bij Leerlinggestuurd Onderwijs

Een cruciaal aspect van LGO is de actieve betrokkenheid van leerlingen bij het kiezen en gebruiken van leerstrategieën. Deze strategieën, zoals cognitieve (bijv. memoriseren, toepassen), metacognitieve (bijv. plannen, bijsturen) en affectieve (bijv. motivatie, waardering) vaardigheden, zijn essentieel voor effectief zelfsturend leren (Pintrich, 1999; Theobald, 2021). Onderzoek toont aan dat het trainen en toepassen van deze leerstrategieën niet alleen leerprestaties verbetert, maar ook de motivatie van leerlingen verhoogt (Donker et al., 2014; Kostons et al., 2014).

Relatie tussen Leerstrategieën en Motivatie

Verschillende studies, waaronder meta-analyses, benadrukken de positieve relatie tussen het gebruik van leerstrategieën en de motivatie van leerlingen (Theobald, 2021). Het is echter belangrijk op te merken dat de exacte aard van deze relatie complex kan zijn en afhankelijk van verschillende contextuele factoren (Conley & French, 2014). Niettemin wijzen deze bevindingen erop dat het aanleren en consistent toepassen van leerstrategieën bijdraagt aan het verhogen van de intrinsieke motivatie van leerlingen, wat op zijn beurt hun zelfsturend vermogen versterkt.

Docentsturing in Leerlinggestuurd Onderwijs

Een evenwichtige verdeling tussen leerling- en docentgestuurde instructie blijft cruciaal binnen LGO, vooral bij vwo-leerlingen. Hoewel LGO streeft naar meer leerlingautonomie, hebben alle leerlingen, inclusief hoog presterende, behoefte aan gerichte begeleiding van docenten (Hornstra et al., 2020; Bakx et al., 2019). Docenten spelen een sleutelrol in het modelleren van goede leerpraktijken, bieden van scaffolding (gestructureerde ondersteuning die geleidelijk afneemt) en faciliteren van reflectie, wat allemaal bijdraagt aan het ontwikkelen van zelfregulerend leren bij leerlingen (Boekaerts, 1999).

Conclusie

Leerlinggestuurd onderwijs heeft aantoonbare voordelen voor de motivatie en leerprestaties van vwo-leerlingen. Door leerlingen actief te betrekken bij hun leerproces, waarbij zij zelf leerdoelen stellen en passende leerstrategieën kiezen, wordt hun intrinsieke motivatie gestimuleerd. Deze aanpak vereist echter wel een balans tussen leerlingautonomie en ondersteuning door docenten, om zo effectief zelfsturend leren te bevorderen.

In het kort, leerlinggestuurd onderwijs biedt een veelbelovend kader om de motivatie van vwo-leerlingen te verhogen door hun autonomie te vergroten en hen te ondersteunen bij het ontwikkelen van effectieve leerstrategieën. Dit benadrukt niet alleen het belang van gepersonaliseerde leertrajecten, maar ook de cruciale rol van docenten als facilitators van dit proces.

Geraadpleegde bronnen 

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

Webinar
Intrinsieke motivatie en spel: de echte motor onder leren?
Intrinsieke motivatie en spel: de echte motor onder leren?
Gratis webinar met Rob Martens
Wij-leren.nl Academie 
Congres
De intern begeleider als kwaliteitscoördinator
De intern begeleider als kwaliteitscoördinator
Zet in op onderwijskwaliteit, zorg en schoolontwikkeling
Medilex Onderwijs 
Gratis webinar
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Bekende experts delen hun kennis
Wij-leren.online Academie 
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!Zelfvertrouwen
Vertrouwen en zelfvertrouwen als kwaliteiten van ontwikkeling en leren.
Luc Stevens
Welk leerkrachtgedrag bevordert zelfgestuurd leren leerlingen
Welk leerkrachtgedrag bevordert zelfgestuurd leren bij leerlingen?
redactie
Het versterken van eigenaarschap door leerlijnen
Versterking van eigenaarschap: de impact van leerdoelen en leerlijnen in het onderwijs
redactie
Zelfsturing bij jonge kinderen stimuleren
Zelfsturing van jonge kinderen stimuleren
Lilian van der Bolt
Stimuleert een digitaal portfolio zelfsturing?
Zelfsturing stimuleren met een digitaal portfolio
Maaike van de Loo
Een doorgaande lijn in zelfsturing
Een doorgaande lijn in zelfsturing
Lilian van der Bolt
Eigenaarschap van leren - vijf tips
Eigenaarschap van het leren - 5 tips om hier beter op te oriënteren
Michel Verdoorn
In zeven stappen naar zinvol leren
In 7 stappen naar zinvol leren
Marleen Legemaat

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
redactie
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 0012
Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 0012
redactie
Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002
Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



autonomie
eigenaarschap
intrinsieke motivatie
motivatie
onderwijsbehoeften
onderwijsleerproces
portfolio
zelfregulatie

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest