Algemeen
Ontwikkelend bewegen Contextuele leerlingbegeleiding Contextuele benadering Ervaringsreconstructie Hyperfocus Genderstereotypering Luisteren naar jongeren Pubers begrijpen Leerlingen leren kennen Lef om te luisteren Seksuele diversiteit Luister je wel naar míj? Mindfulness oefeningen Mindfulness uitleg Mindfulness ineffectief Ontwikkeling jonge kind Tweelingen Ontwikkelingspsychologie Puberbrein binnenstebuiten Sociale pubers Talent binnenstebuiten Temperamentvolle kinderen Meisjes risicomijdend? Meer ruimte vrij spel Wiebelen en friemelen in de klas Zorg voor het kind
Intelligentie
Intelligentie Structuur Test IQ-test beelddenkers IQ onderzoek RAKIT-2 intelligentietest WISC-III of RAKIT-2? Intelligentiekloof
Sociaal
Sociale ontwikkeling Aanraken van kinderen Counseling vervolggesprek Sociaal klimaat po Relatie leerling-leraar Luisteren naar leerlingen Korte counseling Weerbaarheid in gymles Schoolsucces in de brugklas Samenstelling klas SEL Inzicht in gevoelens Inzicht in anderen Sociaal emotionele vaardigheden Sociaal? Vaardig! Sociogram Groepsdynamiek Spelontwikkeling Toetsing anti pestprogramma Falen en succes Weerbaar maken
Leren
Flexibel puberbrein 21st century skills Zelfregulering po/vo Buitenschools leren De lerende mens Denken in beelden Digitale feedback Digitale feedback 2 Zelfreflectie Effect huiswerk Zelfregulerend leren Positieve feedback Feedback op emotie Handboek leren leren Hoe kinderen leren Huiswerkbegeleiding Informeel leren Intrinsieke motivatie Nurture of nature Onderwijs en leren Leerhouding als basis Acht dimensies Leren denken Manier van leren moet kloppen Huiswerk maken Onderzoekend leren Fysieke activiteit en leerprestaties Ontwikkeling hersenen Motivatie zelfregulering studenten Optimalisering 3R studiestrategie Zelfgestuurd leren Leren met zelftoetsen Binnen- en buitenschools Verbonden schrift en blokschrift Leeropbrengsten van werken met een weektaak Beoordeling eigen leren Studeren adolescenten
Jonge kind
Ontwikkeling peuter Ontwikkeling kleuter Kleuters en spel Peuters begeleiden spel Beginnende geletterdheid
Kernkwaliteiten
De mentor als spil in de begeleiding
Hoogbegaafdheid
Misverstanden hoogbegaafdheid Onderpresteren Begaafde onderpresteerders Begeleiding hoogbegaafden Beleid hoogbegaafdheid Uitdagend onderwijs Bevorderen intelligentie Chronisch onderpresteren Differentiatie Werken met hoogbegaafde leerlingen Excellentie bevorderen Hoogbegaafd met stoornis Slimme kleuters De Gids Metacognitie VWO leerlingen Onderpresteerders Gevoelig hoogbegaafd Identificatie excellente leerling Motivationele differentiatie Invloed leeromgeving vo Verrijkingsprogramma Hoogbegaafdheid Klas overslaan Top down denken Misdiagnose van hoogbegaafden Omgaan met excellentie po Onderpresteren Passend onderwijs voor begaafden Voorspellen excellentie Extra zorgvraag Studiemotivatie VWO plus Creatief begaafd Vakspecifiek verrijken Compacten en verrijken Visies op begaafdheid
Motivatie
Autonomie counseling Motivatie MBO Drijfveren voor leren Cijfers geven Transformeren Interne sturing Autonomie en motivatie Autonome motivatie Motivatie meten Motivatie door feedback Intrinsieke motivatie Hakken in het zand Strategieën voor zelfregulering Zelf gereguleerd leren Zelfvertrouwen en zelfstandigheid
Hooggevoeligheid
Overprikkeld Wegwijs in hooggevoeligheid
Problemen
Aanpak probleemjongeren Achterstand autochtone doelgroepleerlingen Hechting en adoptie Kind en delict Autonomie allochtone leerlingen Bodemloos bestaan Concentratieproblemen Depressie en zelfmoord Psychiatrische diagnose Scheiding ouders Examenvrees Bureau Halt Hechtingsstoornissen Het lukt toch niet... Lage verwerkingssnelheid Integratie vluchtelingen Gezonde leefstijl Prestaties en etniciteit Motivatie leerlingen po Omgaan met agressie Vluchtelingenkinderen Onveilige hechting Prestaties loopbanen Prestaties loopbanen zorgleerlingen Verwende kinderen Spijbelen Kinderrechter Thuiszitten leerplichtige leerlingen Getraumatiseerde kinderen Vluchtelingen begeleiding
Passend onderwijs
Diagnose label stigma Indicatiestelling Verschillen tussen leerlingen Leerlingstromen bo-sbo Op zoek naar...

 

Zelfbeoordeling en zelfregulatie bij het leren problemen op te lossen

Geplaatst op 1 juni 2016

Accurate beoordeling van het eigen leren, dat wil zeggen, een evaluatie van wat wel en niet geleerd is en hoe goed het geleerd is, is cruciaal voor effectief zelfgereguleerd leren, ofwel het bepalen van volgende leeractiviteiten. Zonder accurate zelfbeoordeling worden waarschijnlijk niet die leeractiviteiten geselecteerd die daadwerkelijk bijdragen aan verder leren en worden tijd en moeite dus niet optimaal besteed. Helaas blijken veel mensen niet erg goed te zijn in het beoordelen van hun eigen leren, wat mogelijk verklaart waarom zelfgereguleerd leren vaak niet effectief is. Onderzoek vanuit cognitief psychologisch perspectief heeft laten zien dat de voornaamste reden dat zelfbeoordeling vaak niet accuraat is, is dat lerenden niet de juiste cognitieve cues gebruiken bij het beoordelen van hun leren.

Gelukkig heeft dit onderzoek ook aangetoond dat er –vaak relatief simpele interventies zijn om zelfbeoordeling te verbeteren door lerenden op de juiste cues te laten focussen tijdens het geven van een oordeel. Bijvoorbeeld, als men bij het leren van woordparen de lerenden meteen na elk woordpaar laat aangeven hoe goed zij denken dat ze het op een test kunnen reproduceren is dit oordeel niet erg accuraat. Wanneer dit met een vertraging gevraagd wordt (na het leren van alle woordparen) blijkt dit oordeel veel meer accuraat. Vermoedelijk komt dit omdat een onmiddellijk oordeel vertroebeld wordt door informatie uit het korte termijn geheugen –het is nog maar de vraag of deze informatie ook geconsolideerd wordt in het lange termijn geheugen. Een vertraagd oordeel echter, is noodzakelijkerwijs gebaseerd op informatie uit het lange termijn geheugen, die ook tijdens de test gebruikt moet worden. Met andere woorden, de cognitieve cues die gebruikt worden zijn bij een vertraagd oordeel een meer accurate voorspeller voor de test prestatie en leiden dus tot een meer accuraat oordeel.

Bij het leren van teksten gaat het echter niet om het letterlijk memoriseren van informatie, zoals bij woordparen. Op de test worden niet (alleen) feitelijke vragen gesteld, maar gaat het om tekstbegrip. Het simpelweg vragen van een oordeel over het leren met vertraging leidt dan ook niet noodzakelijk tot een meer accuraat oordeel. Instructies voorafgaand aan het geven van een oordeel die lerenden laten focussen op hun tekstbegrip, zoals het genereren van kernwoorden of een samenvatting, leiden echter wel weer tot meer accurate oordelen.

Er zijn dus relatief simpele interventies mogelijk die leiden tot meer accurate zelfbeoordeling. Het onderzoek naar deze interventies heeft zich tot nu toe echter vooral gericht op talige taken zoals het leren van woordparen en teksten. In veel (met name bèta) schoolvakken staat echter het leren oplossen van problemen centraal (denk bijvoorbeeld aan wiskunde sommen) en ook in deze vakken is zelfgereguleerd leren van belang. Probleemoplossen heeft met het leren van teksten gemeen dat het niet gaat om een letterlijke memorisatie –het antwoord op een som is niet van belang, het gaat erom of de procedure om dit type som op te lossen geleerd is.

In dit tweede deelproject wordt dan ook onderzocht hoe het gesteld is met de accuratesse van zelfbeoordelingen bij het leren probleemoplossen en of interventies die vergelijkbaar zijn met interventies die gebruikt zijn in het leren van teksten de accuratesse kunnen verbeteren. Leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs leren probleemoplossen aan de hand van uitgewerkte voorbeelden, die een stap voor stap uitgewerkte oplosprocedure laten zien. Onderzocht werd of het onmiddellijk of vertraagd geven van een zelfbeoordeling effectiever is en of instructies die leerlingen laten focussen op hun begrip van de oplosprocedure, zoals het aanvullen van ontbrekende stappen of het zelf genereren van de hele oplossing, de accuratesse van het oordeel kunnen verbeteren. Ook is onderzocht of het trainen van zelfbeoordelingen van zojuist opgeloste problemen (retrospectief) leidt tot betere inschatting van de eigen toekomstige toetsprestatie (prospectief).

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-07-152
Titel onderzoeksproject:  Fostering self-monitoring and self-regulation in learning to solve problems
Looptijd:01-12-2009 tot 01-12-2013

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Prof. dr. T.A.J.M. van Gog Erasmus Universiteit Rotterdam vangog@fsw.eur.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Drs. M.A. Baars Erasmus Universiteit Rotterdam baars@fsw.eur.nl

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]

Gerelateerd

Cijfers geven
Welk effect heeft cijfers geven op de motivatie?
E-portfolio’s
Dragen e-portfolio’s in het basisonderwijs bij aan meer leerwinst, metacognitie en zelfsturing?
Programmeren
Wat weten we over de effecten van programmeeronderwijs op programmeervaardigheden van leerlingen tot 12 jaar?
Formatieve toetsing
Hoe kan het onderwijs met succes formatieve toetsing inzetten?
Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen
Wat is de invloed van het ‘kwartiertjesrooster’ op de taakgerichtheid van leerlingen?
Nakijken en feedback
Heeft het nakijken van schriften zin?
Creativiteitsontwikkeling
Welke factoren geven inzicht in de ontwikkeling van het creatief denken van leerlingen?
Strategieën voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Reflectieopdrachten en zelfregulatie
Een reflectieopdracht: is dit een struikelblok voor vmbo-leerlingen?
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
Begrip door zelftoetsen
Beter begrip van informatie in teksten door zelftoetsen
Leren met zelftoetsen
Samenhang expertiseniveau leerling bij leren met zelftoetsen
IMPROVE methode metadenken
De metadenkende leerling: effecten van de IMPROVE-methode
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Motivatie onderwijs in groepen
Motivatie bij onderwijs in groepen in beroepsonderwijs
Beginnende geletterdheid
Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen
Zelfgestuurd leren
Reviewstudie: metacognitie en zelfgestuurd leren
Interventies adhd
Doen wat werkt: interventies in de klas voor kinderen met symptomen van ADHD
Zelfregulering po/vo
Het bevorderen van zelfbeoordeling en zelfregulering in het primair en voortgezet onderwijs
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Kennisrotonde - stel je vraag

Leren in de 21e eeuw - gratis e-book

Verkiezing onderwijscooperatie

Beoordeling eigen leren



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.