Algemeen
Artikelen overzicht Schoolorganisatie Leeromgevingen Nederlands onderwijsstelsel Pedagogische opdracht Adaptief onderwijs Gemotiveerde leerhouding Brede school Systeemdenken en denkgewoonten Effectief onderwijs Hoogbegaafdheid leerkrachtcompetenties Kleine scholen Leerinhouden Leerlingen leren kennen Leraren pesten leraren Mindfulness Autonomie en motivatie Autonome motivatie Motivatie door feedback Observeren Onderwijs moet boeien Ontwikkelingspsychologie Onderzoekende leraar Roos van Leary Tiener college Zorg voor het kind
bestuur
Ontwikkeling bestuur en toezicht Bovenschools leiderschap Diversiteit in besturen Varianten bestuur en toezicht Governance & opbrengst 1 Governance & opbrengst 2
Gedragsproblemen
Functie gedragsproblemen Gedragsproblemen leerkrachtgedrag Gedragsproblemen tips Omgaan met gedragsproblemen Interventies gedragsproblemen Preventie gedragsproblemen Gedragsproblemen
HGW
Handelingsgericht werken HGW uitgangspunten 1 - 4 HGW uitgangspunten 5 - 7 Begeleidingsstructuur HGW OGW HGW en gedrag HGD diagnostiek HGW classificeren HGW en OGW HGW leerling niveau HGW en remedial teaching HGW overdracht HGW passend onderwijs HGW en RT bijdrage HGW samenhang OGW Opbrengstgericht werken OGW en school cultuur Handelingsgericht indiceren
LVS
Citoscore hanteren Citoscore misverstanden Cito spelling toets Uitleg DLE DLE geschiedenis DLE kritiek weerlegd De inspectie gaat mank Leerlingvolgsysteem Kleuters zonder cito Testen voor het LVS Toetsen en hulp(middelen) Update normeringen Volgen van de ontwikkeling
ouders
Ouderbetrokkenheid Ouderbetrokkenheid 3.0 Digitale oudercommunicatie Keurmerk LLO Ouderbetrokkenheid een hype? Ouderbetrokkenheid in VVE Ouders en onderwijs Samenwerking ouders Communiceren
profiel
Identiteit school Marktgerichte school Open dag school School met pit School profileren Schoolprofilering Social media school
ADHD
ADHD Red de ADHD diagnose
Groepsplan
Doelen groepsplan Groepsplan kleuters Groepsplan corveetaak? Werken met Groepsplan gedrag
Intelligentie
IQ-test beelddenkers IQ onderzoek Intelligentiekloof
Klassenmanagement
Grote en kleine groep Klassenmanagement Zelfstandig werken
Professionalisering
Het lerarenregister Persoonlijk meesterschap Professional in de spiegel 1 Professional in de spiegel 2
Rekenen
Citotoets rekenen groep 1 2 Differentiatie voorbereiding Dyscalculie kenmerken Leren klokkijken Leerlijn rekenen Leerlijnen de baas Opbrengstgericht werken en rekenproblemen Rekenen automatiseren Voorkomen van rekenproblemen Rekenproces in de rekenles Schatten en rekenen Singapore rekenen Tafels leren Diagnosticerend onderwijzen bij rekenen
Autisme ASS
Autisme en communicatie Autisme handleiding Autisme bij meisjes Syndroom van Asperger
Instructie
Directe instructiemodel Mindmap maken
Onderwijskwaliteit
Visitatie onderwijs 2 Visitatie onderwijs 1
Overdenken en doen
Overdenken en doen Een denkpauze Leraren en leerlingen Ontwikkeling van kinderen Leren en onderwijzen Paradoxen Intern werkmodel Werkmodel leerling Zelfvertrouwen Professionalisering
Sociaal
Sociale ontwikkeling Aanraken van kinderen Inzicht in gevoelens Inzicht in anderen Sociaal emotionele vaardigheden Sociogram Spelontwikkeling Weerbaar maken
Taal
Woordenschat differentiatie Taal bij het jonge kind OGO bovenbouw Goed taal- en leesonderwijs Rijk taalaanbod Taalachterstand Taal en omgeving Tweetaligheid Woordenschat en ICT Woordenschatlessen
Coöperatief leren
Coöperatief leren Coöperatieve werkvormen
Klimaat
Pedagogisch basisklimaat Attitude in de klas Groepsprocessen Pedagogisch klimaat Positive Behavior Support Werkklimaat tips
Leren
Hoe kinderen leren Leerhouding als basis Leren denken Huiswerk maken Ontwikkeling hersenen
Lezen
Begeleiding dyslexie Dyslexie behandeling Dyslexie en depressie Dyslexie kenmerken Lettertype Dyslexie Interactief voorlezen Letters leren Lezen en spellen Tips motivatie lezen
Samenwerken
Co-teaching Communicatie in school Teamleren
Differentiatie
Differentiatie adaptief onderwijs Differentiatie proces Differentiatie Differentiatie zelfregulatie (1) Differentiatie zelfregulatie (2) Efficiënte differentiatie Leerstof hoogbegaafden Middenmoot als vertrekpunt Probleemgedrag in gradaties Didactische impulsen OGO
Jonge kind
Ontwikkeling kleuter
Kernkwaliteiten
Kernkwaliteiten Positieve psychologie
Leiding geven
Pedagogisch leiderschap
Spelling
Spellingvaardigheid De speller Spelling instructie Spelling methode Opbrengstgericht werken bij spelling Spelling toetsen Spellingtraining Spellen en stellen
Gym
Samenwerkend leren bij gym Springen en rennen
Hoogbegaafdheid
Onderpresteren Slimme kleuters Onderpresteerders Hoogbegaafdheid Visies op begaafdheid
Jonge kind
Kleuters en vrij spel Basisontwikkeling en OGW Het vrije spel
Opvoeden
Opvoeden
Pesten
Gevolgen van pesten Pesten groepsaanpak Vijfsporenaanpak pesten Pesterijen op school
Raad van Toezicht
Herinrichting Raad van Toezicht Bezoek raad van toezicht Raad van toezicht tips
Schoolontwikkeling
Duurzame schoolontwikkeling De lerende school Onderwijs- en schoolontwikkeling
Middelen
Digitaal schoolbord Onderwijs en ICT
Problemen
Hechting en adoptie Concentratieproblemen Hechtingsstoornissen Omgaan met agressie
Techniek
Empirische cyclus (1) Empirische cyclus (2) Techniek talent Techniek attitude
VO en MBO
MBO en ouders Ouderbetrokkenheid in VO
Kunst
Cultuurprofiel Tien effecten van kunst Kunstonderwijs
Passend onderwijs
Handreiking zorgroutes 1 Onderwijszorgroute Clusteren van leerlingen Handreiking zorgroutes 2 Handelingsgericht passend onderwijs OPP en IQ Kwaliteit met NSCCT Ontwikkelingsperspectief Passend onderwijs Brede school en integratie Integratieklas ZML Leerkracht en Passend Onderwijs Passend onderwijs VO
Visies
Ervaringsgericht onderwijs Ontwikkelingsgericht onderwijs Ontdekkend leren Waardengedreven onderwijs
Jean Piaget
Jean Piaget Piaget: objectpermanentie Piaget: epistemologie Piaget: empirisme Piaget: leertheorie

 

Onderwijskundige verdieping

Hier vindt u achtergrondartikelen over onderwijskundige thema’s. De artikelen zijn geschreven door specialisten op het betreffende vakgebied.


Schoolorganisatie
Schoolorganisatie en teamwork op een basisschool - leiderschap
Ouders kiezen een basisschool die bij hen en hun kinderen past. Die keuze is alleen mogelijk als scholen transparant zijn over hun visie, kwaliteiten en resultaten.
Leeromgevingen
Leeromgevingen: rol leerkracht - didactische werkvormen - differentiatie
Om goed te kunnen leren, heeft een leerling een rijke, krachtige en betekenisvolle leeromgeving nodig. In zo’n omgeving wordt het leerproces van leerlingen optimaal bevorderd.
Nederlands onderwijsstelsel
Het Nederlandse onderwijsstelsel - basisschool - ontwikkelingen
Het Nederlandse onderwijsstelsel veranderde aan het begin van de negentiende eeuw. Eerst hadden alle scholen veel calvinistische invloeden. Dit ontwikkelde zich tot een duaal stelsel.
Pedagogische opdracht
Pedagogische opdracht basisschool - onderwijsvisies - mensbeeld
De kern van het onderwijs wordt gevormd door de pedagogische opdracht van de school: Waartoe willen wij kinderen opvoeden?
Adaptief onderwijs
Is ons onderwijs al adaptief?
Adaptief onderwijs is een term die momenteel zeer in de belangstelling staat. Inmiddels is het wel duidelijk geworden dat het hierbij niet om iets totaal nieuws gaat.
Gemotiveerde leerhouding
Adaptief onderwijs: de actieve en gemotiveerde leerhouding centraal
Letterlijk vertaald betekent het woord adapteren aanpassen. Adaptief onderwijs is dus aanpassend onderwijs. Aanpassend aan verschillen tussen leerlingen. Geen twee kinderen zijn hetzelfde.
Brede school
Brede school - Top tien kenmerken van brede scholen
De brede school is een breed begrip waarin allerlei varianten van eigentijdse samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en dagopvang een plek krijgen.
Systeemdenken en denkgewoonten
Systeemdenken in de klas - Systeemdenken en denkgewoonten
De combinatie van de denkgewoonten van Arthur Costa, het syteemdenken en Gardners Meervoudige Intelligentie creëert een zeer krachtig model voor goed onderwijs in onze tijd.
Effectief onderwijs
De negen schakels van effectief onderwijs
Iedere leerkracht wil goed onderwijs geven. Maar wat is onderwijskwaliteit nu eigenlijk precies? In dit artikel worden negen aspecten van effectief onderwijs beschreven.
Hoogbegaafdheid leerkrachtcompetenties
Zeven domeinen van leerkrachtcompetenties
Het begeleiden van hoogbegaafde kinderen vraagt veel van de leerkracht. Er zijn zeven competentiedomeinen te onderscheiden in de onderwijskundige zorg voor begaafde leerlingen.
Kleine scholen
Hoe een kleine school kan overleven
Het lijkt er vaak op dat men een logisch en causaal verband ziet tussen schoolgrootte en de kwaliteit van het onderwijs. Dit artikel nuanceert dat verband.
Leerinhouden
Leerinhouden: wetgeving - kennis - ordening - invloed leerkracht
De leerkracht sluit zijn leerinhouden aan op de leef- en belevingswereld van zijn leerlingen en houdt rekening met hun beginsituatie. Maar daarnaast hangt de leerinhoud af van de pedagogische bedoelingen die de leerkracht heeft met het onderwijzen.
Leerlingen leren kennen
Leerlingen leren kennen: leefwereld - ontwikkelingspsychologie
Een leerkracht moet zijn kinderen eerst leren kennen om goed onderwijs te kunnen geven. Belangrijk is dat hij van elke individuele leerling de beginsituatie kent
Leraren pesten leraren
Leraren pesten leraren
Pesten staat behoorlijk in de belangstelling. Er wordt van alles gedaan om het pesten van kinderen tegen te gaan. Het blijkt echter dat leraren elkaar onderling ook pesten.
Mindfulness
Mindfulness op school
Mindfulness neemt een grote vlucht in het basis- en voortgezet onderwijs*. Steeds meer scholen verwerken mindfulnessoefeningen in hun lesgeven.
Autonomie en motivatie
Meer motivatie door meer autonomie
Wil je als leerlingbegeleider leerlingen motiveren, dan moet je er in het begeleidingsproces voor zorgen dat je ze hun eigen verantwoordelijkheid gunt.
Autonome motivatie
Hoger leerrendement door vergroten autonome motivatie
Het vergroten van de autonome motivatie is één van de manieren is om het leerrendement te verhogen en dus de didactische efficiëntie te vergroten.
Motivatie door feedback
Meer motivatie door oplossingsgerichte feedback
Oplossingsgerichte counseling is een krachtig middel om de motivatie van de leerling te bevorderen. Het biedt niet alleen handvatten voor motivatie, maar ook betere leerresultaten.
Observeren
Observeren - de onderzoekende leraar
Observeren is een basisvaardigheid van elke leraar. Zeker als het om gedrag van leerlingen gaat, valt het woord ‘observatie’ al snel.
Onderwijs moet boeien
Onderwijs moet niets, behalve boeien
Dit artikel gaat in op de vraag wat goed onderwijs is, vanuit een benadering die gericht is op de toekomst. Het onderwijs moet aansluiten bij de behoeften van deze tijd.
Ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie - psychologische ontwikkeling kinderen
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschap die de gezonde ontwikkeling bestudeert. Er wordt geprobeerd om stoornissen en achterstanden van kinderen te beschrijven, te begrijpen en te verklaren.
Onderzoekende leraar
Op weg naar opbrengstveroorzakend onderwijs?
Laten we het maar direct vaststellen: elke leraar wil opbrengsten. Niet omdat daarvan sprake is in beleidsnota’s of omdat iemand heeft bedacht dat er datamuren moeten verschijnen.
Roos van Leary
Roos van Leary - uitleg - test - gebruik
De Roos van Leary is ontwikkeld door de Amerikaanse psycholoog Timothy Leary die ontdekte dat de manier waarop mensen reageren vaak voorspelbaar is.
Tiener college
Tiener College - school voor onderwijs aan 10 - 14 jarigen
Het Tiener college is een innovatieve programmalijn voor onderwijs aan 10-14-jarigen. Een doorgaande leerlijn voor leerlingen van 10 tot 14 jaar.
Zorg voor het kind
Zorg voor het kind: passend onderwijs - onderwijsbehoeften
Elk kind heeft zorg nodig. Niet voor alle kinderen is die zorg gelijk. Kinderen die meer zorg nodig hebben dan anderen, worden ook wel zorgleerlingen genoemd.
Ontwikkeling bestuur en toezicht
De ontwikkeling van bestuur en intern toezicht in het onderwijs
Lees in dit artikel over 5 redenen tot optimisme over de ontwikkeling van bestuur en intern toezicht, maar ook 5 heldere verbeterpunten!
Bovenschools leiderschap
Bovenschools leiderschap in een lerende organisatie
In dit artikel wordt ingegaan op enkele veranderingen waarvoor schoolbesturen en bovenschoolse leiders zich gesteld zien.
Diversiteit in besturen
Meervoudigheid van perspectieven. Over de functie van diversiteit in bestuurlijke organen
In dit artikel wordt ingegaan op het belang van diversiteit in de samenstelling van besturen en van raden van toezicht in het onderwijs.
Varianten bestuur en toezicht
Varianten voor scheiding van bestuur en intern toezicht
Er zijn diverse vormen waarbinnen de functies van bestuur en intern toezicht gescheiden zijn. In dit artikel komen enkele vormen aan de orde.
Governance & opbrengst 1
Governance en onderwijsopbrengsten: hoe die te verbinden? -1-
Sturen, beheersen, toezicht houden, verantwoording afleggen: het zijn de vier kernthema’s van elke theorie over governance, van goed onderwijsbestuur.
Governance & opbrengst 2
Governance en onderwijsopbrengsten: hoe die te verbinden? -2-
In deze artikelen richten we ons op drie belangrijke actoren in het primair onderwijs: de directeur, de bestuurder en de (interne) toezichthouder.
Functie gedragsproblemen
‘Waarom doe je dat!?’ - Functie en aanpak van probleemgedrag
In dit artikel staat de functie van het gedrag centraal. Als we probleemgedrag van leerlingen begrijpen, dan kunnen we ook efficiëntere oplossingen bedenken en uitvoeren.
Gedragsproblemen leerkrachtgedrag
Gedragsproblemen in de klas: preventie
Kinderen met “probleemgedrag” willen het ook gewoon goed doen. Het lukt hen alleen (nog) niet. In dit artikel staan tips om gedragsproblemen te voorkomen.
Gedragsproblemen tips
Gedragsproblemen: rol pedagogische sensitiviteit leerkracht
Bij gedragsproblemen spelen zaken als tact, intuïtie, sensitiviteit en responsiviteit een cruciale rol bij het professioneel pedagogisch handelen.
Omgaan met gedragsproblemen
Omgaan met gedragsproblemen
Omdat gedragsproblemen een aanval lijken op jóu als leerkracht, speelt emotie vaak een grote rol. Daarom is het goed om objectieve instrumenten te gebruiken.
Interventies gedragsproblemen
Interventie bij gedragsproblemen - De Eerste Stap
Negatief gedrag op jonge leeftijd ombuigen naar positief gedrag middels een vroeg-interventieprogramma voor ouders en leerkrachten.
Preventie gedragsproblemen
Onderwijs en gedragsproblemen: Prioriteit voor preventie
Gedragsproblemen en criminaliteit zorgen voor veel overlast. Dit artikel pleit voor herschikking van aandacht en middelen van curatie naar preventie.
Gedragsproblemen
Indicaties van gedragsproblemen en werkhoudingproblemen
Overzicht van indicaties van gedragsproblemen en werkhoudingsproblemen bij kinderen.
Handelingsgericht werken
Handelingsgericht werken - uitgangspunten - HGW cyclus - plannen
Handelingsgericht werken (HGW) is een systematische manier van werken, waarbij het aanbod afgestemd is op de onderwijsbehoeften van de leerlingen
HGW uitgangspunten 1 - 4
De uitgangspunten van Handelingsgericht werken 1 - 4
Veel scholen verbeteren de kwaliteit van hun onderwijs en de leerlingbegeleiding op basis van de uitgangspunten van Handelingsgericht werken (HGW).
HGW uitgangspunten 5 - 7
De uitgangspunten van Handelingsgericht werken 5 - 7
Voor Handelingsgericht Werken (HGW) gelden zeven samenhangende uitgangspunten. Deze bieden een kader voor reflectie en kwaliteitsverbetering.
Begeleidingsstructuur HGW
Omgaan met verschillen? Passend Onderwijs? Hoe dan?
In dit artikel wordt aan de hand van aantal succesindicatoren beschreven wat er vooral toe doet bij het maken van een begeleidingsstructuur binnen HGW.
OGW HGW en gedrag
Opbrengstgericht en handelingsgericht werken rondom gedrag: het kan!
SWPBS is het enige gedragsmanagementsysteem dat datagestuurd werkt. Er kan opbrengstgericht en handelingsgericht mee gewerkt worden.
HGD diagnostiek
HGD - handelingsgerichte diagnostiek
Geen hulpverlening aan kinderen zonder diagnostiek. Aan welke voorwaarden moet die diagnostiek voldoen? Is diagnostiek altijd noodzakelijk?
HGW classificeren
Handelingsgericht classificeren in het onderwijs
In het onderwijs classificeren we momenteel veel leerlingen, we kennen ze DSM-IV-labels als ADHD, PDD of ODD toe. Dit artikel bespreekt deze tendens vanuit de uitgangspunten van HGW.
HGW en OGW
HGW en OGW: twee kanten van een medaille
Wat is de relatie tussen opbrengstgericht werken (OGW) en handelingsgericht werken (HGW) en hoe stem je beide werkwijzen op elkaar af?
HGW leerling niveau
HGW cyclus op leerling niveau
In dit artikel wordt de HGD-cyclus op leerlingniveau besproken. Hoe kan een RT-er doelgericht, systematisch en vakkundig omgaan met diagnostische vragen van een leraar, IB-er, ouder of leerling?
HGW en remedial teaching
Handelingsgerichte diagnostiek en remedial teaching (1)
In dit artikel worden de uitgangspunten van HGW verbonden met het werk van de remedial teacher en andere leer- en gedragspecialisten.
HGW overdracht
Een nieuw schooljaar en de overdracht volgens HGW
Een nieuw schooljaar en de overdracht, wat is beter: blanco starten of juist goed voorbereid beginnen? De auteur behandeld dit volgens HGW uitgangspunten.
HGW passend onderwijs
HGW denken & doen
Met hoeveel kinderen kun je HGW doen per jaar? Deze vraag vormt het uitgangspunt voor dit artikel. Ook komt de relatie tussen HGW en Passend Onderwijs aan bod.
HGW en RT bijdrage
HGW op school: de bijdrage van de RT-er
In dit artikel wordt ingegaan op de rol van de rt’er bij handelingsplannen aan de hand van twee HGW-cycli: op groepsniveau en op individueel niveau.
HGW samenhang OGW
Samenhang OGW en HGW
Hoe kun je met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag? In dit artikel wordt de samenhang tussen HGW en OGW besproken.
Opbrengstgericht werken
Opbrengstgericht werken - wat is OGW op de basisschool?
Opbrengstgericht werken wil de onderwijskwaliteit verbeteren. Leerkrachten dienen zich in hun onderwijs te richten op meetbare doelen en resultaten.
OGW en school cultuur
Opbrengstgericht werken in een professionele cultuur
Hoe zorg je voor goede opbrengsten van het onderwijs in een professionele cultuur? Dit artikel biedt een handvat voor het verbeteren van schoolresultaten.
Handelingsgericht indiceren
Handelingsgericht Integraal Indiceren
De auteurs doen een voorstel voor een vorm van indicatiestelling waarin elk opvoedingsdomein een plaats heeft: gezin, onderwijs en vrije tijd. Alleen vanuit dat principe is het mogelijk om ‘één kind één plan’ te realiseren.
Citoscore hanteren
Citoscore hanteren
In dit artikel wordt besproken hoe er vaak foutief omgegaan wordt met normen en CITO scores. Sommige mensen denken dat alle kinderen een A-score kunnen halen. Dat is onjuist.
Citoscore misverstanden
Meten is niet àlles weten
Bij het interpreteren van toetsuitslagen worden helaas vaak fouten gemaakt. Een lage of hoge score alléén is niet voldoende voor een oordeel, je moet ook weten waar en hoe je die score moet plaatsen.
Cito spelling toets
Cito spellingtoets ter discussie
Gebruik van meerkeuzevragen is bij spellingtoetsen niet verantwoord. Meerkeuzevragen bij spellingtoetsen leiden tot onbetrouwbare resultaten.
Uitleg DLE
Het verantwoord gebruik van DLE’s
Een van de manieren om een toetsscore te normeren is de Didactische LeeftijdsEquivalenten (DLE). In dit artikel wordt het begrip DLE uitgelegd.
DLE geschiedenis
Geschiedenis van het DLE
Hoe zit dat eigenlijk met het DLE? Waar komt dit begrip vandaan en hoe lang zijn ze er al? Een beknopt overzicht van de lotgevallen van het DLE.
DLE kritiek weerlegd
De kritiek op DLE’s weerlegd
Hoewel er in het basisonderwijs veel wordt gewerkt met DLE’s, is er ook kritiek op het gebruik ervan. In dit artikel worden 10 bezwaren genoemd en weerlegd.
De inspectie gaat mank
De inspectie hinkt op twee benen
De inspectie hinkt op twee benen. Het ene been is dat van het kind en zijn ontwikkeling. Het andere been waar de inspectie op staat, komt niet met het eerste overeen. Lees daar meer over in dit artikel.
Leerlingvolgsysteem
Leerlingvolgsysteem: dat wordt een stuk makkelijker!
De scholen gebruiken een leerling- en onderwijsvolgsysteem waaruit de vorderingen in de kennis en vaardigheden blijken op het niveau van de leerling, de groep en de school.
Kleuters zonder cito
Opbrengstgericht werken met kleuters zonder de Cito toets
U kunt opbrengstgericht werken met kleuters zonder de Cito-toets. Lees hier meer over dit alternatief met een stappenplan voor opbrengstambities.
Testen voor het LVS
Testen voor het leerlingvolgsysteem
Het maken van een test is altijd een compromis. Om ‘uitschieters’ te voorkomen, zouden de leerlingen bij een te testen onderdeel ruim tweehonderd antwoorden moeten geven. Dan is de testlast te hoog.
Toetsen en hulp(middelen)
Toetsen met of zonder hulp(middelen)?
Een vraag die regelmatig terugkomt: ‘In hoeverre mag je leerlingen met problemen tijdens de toets helpen of tegemoet komen?’ Lees er meer over in dit artikel.
Update normeringen
Oorzaken verschuiving normen LVS-toetsen nader bekeken
De recente aanpassing van de normeringen door Cito heeft veel stof op doen waaien. In de discussies doen ook veel misverstanden de ronde. In dit artikel wordt hier nader naar gekeken.
Volgen van de ontwikkeling
Volgen van ontwikkeling: evalueren - normeren - LVS - rapportage
Een goede leerkracht volgt en evalueert de ontwikkeling van zijn leerlingen nauwgezet. Op basis van de resultaten kan hij de vervolgstappen voor de leerling bepalen.
Ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid - communicatie - educatief partnerschap
Ouderbetrokkenheid is de betrokkenheid van ouders bij de opvoeding en het onderwijs van hun kind, zowel thuis als op school. Hierbij hoort ook de ouderparticipatie.
Ouderbetrokkenheid 3.0
Ouderbetrokkenheid 3.0
Leerlingen die we voorbereiden voor de maatschappij van vandaag en morgen hebben recht op eigentijds onderwijs. Hoe eigentijds is de huidige vormgeving van ouderbetrokkenheid?
Digitale oudercommunicatie
Digitale oudercommunicatie - welk instrument gebruik ik?
In dit artikel wordt dieper ingegaan op de meerwaarde van digitale communicatietools en word de relatie aangegeven met ouderbetrokkenheid.
Keurmerk LLO
Keurmerk stichting LLO ouderbetrokkenheid
De Stichting LLO (leraar – leerling – ouder) wil ouderbetrokkenheid bevorderen door samenwerking van leerkrachten, leerlingen en ouders vanuit gedeelde verantwoordelijkheid.
Ouderbetrokkenheid een hype?
Ouderbetrokkenheid: een hype?
Is ouderbetrokkenheid een hype die wel weer overwaait of is het een toekomstvaste ontwikkeling waarbij ouders meer bij het onderwijs betrokken worden?
Ouderbetrokkenheid in VVE
Ouderbetrokkenheid in VVE
In de voor- en vroegschoolse voorzieningen (kinderopvang, peuterspeelzalen/voorscholen en kleutergroepen) zijn ouders vaak terecht een speerpunt.
Ouders en onderwijs
School en ouders: samen sterker dan alleen!
Ook in Passend Onderwijs is ouderbetrokkenheid relevant, namelijk bij het versterken van de positie van ouders bij de invulling van de extra ondersteuning voor hun kind.
Samenwerking ouders
Leerlingsucces vraagt om samenwerking met ouders
Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs, is dat nou zo’n item? In het voortgezet onderwijs gaat het er toch juist om de leerlingen zelfstandig te maken?
Communiceren
Verbindend communiceren
In dit artikel geeft de auteur tips aan leerkrachten om verbindend te communiceren met ouders uit andere culturen. Heb oog voor de rijkdom van andere culturen.
Identiteit school
Vormgeven aan identiteit van de school
De identiteit van een school wordt steeds belangrijker. Het hangt steeds sterker samen met het bestaansrecht van een school. In dit artikel een aantal overwegingen rond identiteit.
Marktgerichte school
Marktgerichte school heeft de toekomst
Een marktgerichte school heeft de toekomst. Vooral in een krimpende markt is het belangrijk om marktgericht te anticiperen op veranderingen in de omgeving.
Open dag school
Een succesvolle open dag
Een open dag is een goede manier om direct met de doelgroep in gesprek te komen. Maar hoe organiseer je een succesvol schoolevenement?
School met pit
De school met PIT! - schoolprofiel voorbeeld
Schoolprofilering, hoe kan het beter? In dit artikel een voorbeeld van een school die werkt aan een helder schoolprofiel.
School profileren
Hoe zet je een basisschool in de markt?
In dit artikel wordt aan de hand van een voorbeeld beschreven welke zaken belangrijk zijn bij het in de markt zetten van een basisschool.
Schoolprofilering
Schoolprofilering: profileringskracht en het Marketing Dashboard
Het marketing dashboard geeft een indicatie van de profileringkracht van een school. Op zes dimensies wordt een inschatting gegeven aan de hand van de tevredenheidspeilingen.
Social media school
Profileren met social media
Scholen hebben vaak het gevoel ‘iets te moeten doen met social media’ maar weten niet goed wat en hoe ze dat moeten doen. In dit artikel staan tips hoe scholen zich kunnen profileren met social media.
ADHD
ADHD - uitleg - kenmerken - diagnose - behandeling
ADHD staat voor aandachtstekortstoornis. Een kind met ADHD heeft moeite met het richten van de aandacht. Vaak zijn kinderen met ADHD erg druk qua gedrag.
Red de ADHD diagnose
Red de ADHD diagnose
ADHD bestaat. ADHD is problematisch gedrag in een context, geen ziekte die huist in het individu. ADHD veroorzaakt geen hyperactiviteit en concentratieproblemen, maar is een naam die we hebben gegeven aan dit gedrag.
Doelen groepsplan
Omgaan met doelen in het groepsplan in de basisschool
Een middel dat ingezet wordt bij opbrengstgericht werken en handelingsgericht werken, is het groepsplan. Hierin wordt het onderwijskundig handelen vastgelegd.
Groepsplan kleuters
Werken met een groepsplan in de onderbouw - HGW met kleuters
Een groepsplan maken volgens de principes van handelingsgericht werken kent een aantal stappen. In dit artikel wordt dit beschreven aan de hand van een casus.
Groepsplan corveetaak?
Groepsplannen, niet meer dan een corveetaak!
In dit artikel kijken we naar het werken met groepsplannen, welke problemen leraren in de praktijk ondervinden en wat een oplossing daarvoor is.
Werken met Groepsplan gedrag
Passend onderwijs: werken met een groepsplan gedrag
Passend onderwijs gaat vaak over bestuurlijke en organisatorische kwesties. Via een groepsplan gedrag komt ook sociaal emotioneel leren en gedrag in beeld.
IQ-test beelddenkers
Beelddenkers en IQ onderzoek
De manier waarop beelddenkers denken en informatie verwerken is soms op school lastig, maar ook tijdens testsituaties kan het een belemmerende factor zijn.
IQ onderzoek
IQ onderzoek: een introductie
Wat zegt intelligentie over het gedrag van iemand? Wat is intelligentie eigenlijk? Hoe meet je het? Lees meer over intelligentie en IQ-testen in dit artikel.
Intelligentiekloof
IQ test uitslag: Intelligentiekloof
Uit een IQ-test kan blijken dan een kind een intelligentiekloof heeft. Verbaal en performaal scoort het kind uiteenlopend. Maar wat is een intelligentiekloof?
Grote en kleine groep
Het werken met een grote en een kleine groep
Het is van belang om te zoeken naar effectieve manieren om met verschillen tussen leerlingen om te gaan. Dit artikel bespreekt de kleine en grote groep als organisatievorm.
Klassenmanagement
Klassenmanagement - welke leerkrachtvaardigheden zijn belangrijk?
assenmanagement is de manier waarop een leerkracht zijn onderwijs organiseert. Het omvat alle maatregelen die een leerkracht neemt om een ideaal leer- en werkklimaat te creëren.
Zelfstandig werken
Vijf punten bij het zelfstandig werken
Zelfstandig leren is in. Bij heel veel leeractiviteiten is er volop aandacht om kinderen zelfstandig te laten werken of zelfs geheel zonder leerkracht tot leren te laten komen. Een prachtige uitdaging.
Het lerarenregister
Het lerarenregister - instrument voor een professionele beroepsgroep
Het lerarenregister is een register waarin leraren kunnen laten zien dat ze bevoegd en bekwaam zijn en hun professionele ontwikkeling op peil houden, door middel van een portfolio.
Persoonlijk meesterschap
Persoonlijk meesterschap: Het creëren van je eigen toekomst
In dit artikel wordt uitgelegd wat persoonlijk meesterschap is, hoe je eraan kunt werken en wat het kan opleveren, zowel voor jezelf als voor de school.
Professional in de spiegel 1
Professional in de spiegel - achtergronden
De reflectieve werkwijze ‘Professional in de spiegel’, die op de PC-theorie gestoeld is, maakt zichtbaar welke aannames en overtuigingen leraren in hun denken en handelen beïnvloeden.
Professional in de spiegel 2
Professional in de spiegel - werkwijze
Om het zelfinzicht te vergroten is ‘Professional in de spiegel’ ontwikkeld. Deze reflectieve werkwijze stimuleert leerkrachten om na te denken over hun relaties met leerlingen, collega’s en ouders.
Citotoets rekenen groep 1 2
Spelen of Toetsen - kansen voor wiskundige ontwikkeling
Kleuters die problemen handelend weten op te lossen, blijken ook beter te scoren op de Citotoets ‘Rekenen voor kleuters’. Een praktijkgerichte casus.
Differentiatie voorbereiding
Differentiatie vraagt voorbereiding
Groepsplannen zijn in. In veel gevallen zijn groepsplannen van buitenaf komen binnenvliegen als een oplossing voor... ja voor wat eigenlijk? Om dat te achterhalen, moeten we terug naar het ontstaan.
Dyscalculie kenmerken
Dyscalculie: kenmerken - tips aanpak rekenproblemen
Dyscalculie is een rekenstoornis, waarbij het kind een hardnekkig probleem heeft met het aanleren, ophalen en toepassen van reken-wiskundekennis.
Leren klokkijken
Klokkijken is complexer dan je zou denken
Sommige kinderen doen er lang over om te leren klokkijken. Waarom is klokkijken voor hen zo moeilijk? In dit artikel staat het op een rijtje en geeft de auteur tips om te oefenen.
Leerlijn rekenen
Leerlijn rekenen - Wie kan delen, kan vermenigvuldigen
Op basis van onderzoek onder leerkrachten worden in dit artikel belangrijke aspecten van de leerlijn delen besproken: de cruciale leermomenten, strategieën en modellen.
Leerlijnen de baas
De leerlijnen de baas
Een rekenleerlijn is geen doel op zich, maar een middel om passend rekenonderwijs te realiseren. Lees hier wat leerkrachten moeten weten over de leerlijnen bij rekenen.
Opbrengstgericht werken en rekenproblemen
Herkenbare rekenproblemen en persoonlijke doelen
Het lijkt soms alsof ‘opbrengstgericht werken’ vooral over toetsresultaten gaat. Niets is minder waar: het gaat over het (dagelijkse) effect van onderwijs. Dat effect moet ook blijken buiten toetsmomenten.
Rekenen automatiseren
Het effect van gericht automatiseren van rekenvaardigheden
Er is veel aandacht voor het verbeteren van de rekenbasisvaardigheden. In de huidige realistische rekenmethodes is vaak weinig aandacht voor automatiseren.
Voorkomen van rekenproblemen
Voorkomen van rekenproblemen - protocol dyscalculie
Het afstemmen van de onderwijsbehoeften kan alleen als de leerkracht weet heeft van hoe kinderen zich ‘normaal’ ontwikkelen op het gebied van rekenen.
Rekenproces in de rekenles
Het rekenproces in de rekenles - protocol ERWD
Het is van belang om als leerkracht scherp in beeld te krijgen waar het fout gaat in het rekenproces. Dat kan door het analyseren van de fouten.
Schatten en rekenen
Een schatter kan niet zonder redeneren
Schattend rekenen is een ondergewaardeerde variant van rekenen. Onterecht, want schatten is niet alleen handig in het dagelijks gebruik, maar ook nuttig vanwege het redeneren dat daarbij nodig is.
Singapore rekenen
Singapore Rekenen - Rekenwonders
Singapore trekt de aandacht door op internationale ranglijsten voor rekenonderwijs als een van de beste te presteren. Wat is er zo bijzonder aan het rekenonderwijs in Singapore?
Tafels leren
Leren vermenigvuldigen: meer dan tafels leren!
Het oefenen van de tafels vraagt om weldoordacht handelen in de groepen 4 en 5 van de basisschool. Anders zakt de kennis van de tafels weer snel weg.
Diagnosticerend onderwijzen bij rekenen
Diagnosticerend onderwijzen bij rekenen
Hoe werkt het protocol ERWD? Een uitleg aan de hand van de verschillende fasen in onderwijsbehoeften bij het leren rekenen.
Autisme en communicatie
Autisme en communicatie
In dit artikel gaat de auteur in op de communicatie met een leerling die een stoornis in het autistisch spectrum heeft.
Autisme handleiding
Autisme - Een persoonlijke handleiding
Dit artikel is pleit voor het opstellen van een persoonlijk communicatieprofiel, een handleiding voor de omgang met de leerling met een ontwikkelingsstoornis.
Autisme bij meisjes
´A-girl´, meisjes met autisme in het voortgezet onderwijs
Dit artikel gaat over meisjes met een autisme spectrum stoornis, die op het voortgezet onderwijs zitten. Waar lopen zij tegenaan? Wat zijn oplossingen?
Syndroom van Asperger
Het syndroom van Asperger: uitleg - kenmerken - tips
Het syndroom van Asperger is een ontwikkelingsstoornis binnen het autisme spectrum. Het heeft een neurobiologische oorzaak.
Directe instructiemodel
Effectieve instructie met het Directe instructiemodel
Hoe kan je effectief instructie geven? In dit artikel behandelen we het Directe instructiemodel en het daarop gebaseerde model ‘Activerende directe instructie’.
Mindmap maken
Mindmap maken - systeemdenken in de klas
Een van de kenmerken van systeemdenken is het gebruik maken van een gevarieerd aantal visuele hulpmiddelen. Het werken met mindmaps is er een van.
Visitatie onderwijs 2
Visitaties in het primair onderwijs -2-
In dit artikel kijken we naar de organisatorisch aspecten van visitatieprojecten en geven we enige praktische tips.
Visitatie onderwijs 1
Collegiale visitatie, een sympathiek en krachtig instrument -1-
Kan het primair onderwijs iets leren van het voortgezet onderwijs? Ja, zeker als het gaat om het collegiaal leren van elkaar met het oog op schoolontwikkeling.
Overdenken en doen
Overdenken en doen - Een pedagogische bijdrage aan adaptief onderwijs
Het is van belang dat leraren zich verdiepen in onderwijskundige thema’s. Niet om er direct iets mee te doen, maar als materiaal voor een denkpauze.
Een denkpauze
Een denkpauze en de moeite met verandering
Onderwijswerk is persoonlijk werk en vraagt rust. Leraren zijn de zorg voor zichzelf, zoals we hier bedoelen, niet zo gewend. Toch is een denkpauze belangrijk.
Leraren en leerlingen
De betekenis van leraren en leerlingen voor elkaar
Onze taal laat het al weten: over leraren kan je niet spreken zonder daar leerlingen bij te denken en over leerlingen niet zonder daar leraren bij te denken.
Ontwikkeling van kinderen
Over ontwikkeling van kinderen
Goed onderwijs probeert afstemming van het leerproces te bewerkstelligen en leerlingen hebben daar leraren voor nodig.
Leren en onderwijzen
Over leren en onderwijzen
Een oriëntatie op leren in school of intentioneel leren levert in eerste instantie dezelfde kenmerken op als bij de verkenning van het begrip ontwikkeling.
Paradoxen
Paradoxen of ongerijmdheden rond ontwikkeling en leren
Hoe verhouden de inzichten rond ontwikkeling en leren zich tot de werkelijkheid van ons onderwijs en de manier van denken die daaruit spreekt.
Intern werkmodel
Het intern werkmodel of het denken van de leraar
Het geheel van persoonlijke opvattingen, overtuigingen en doelen of dat ons gedrag bepaalt, noemen wij ons intern werkmodel. Het geeft ons gedrag vorm.
Werkmodel leerling
Ontwikkeling van het intern werkmodel van de leerling
Leerlingen denken na. Zij schatten, beoordelen, waarderen en beslissen en zijn in zekere zin net zo wijs als hun leraar in het beoordelen van hun prestaties.
Zelfvertrouwen
Vertrouwen en zelfvertrouwen als kwaliteiten van ontwikkeling en leren
De interactie van de leerling met zijn opvoeders geeft vorm aan het vertrouwen en zelfvertrouwen in de ontwikkelingssituaties waarin het kind zich begeeft.
Professionalisering
De leraar die zichzelf ontwikkelt of zelfprofessionalisering
De mogelijkheden voor ontwikkeling van onderwijs of onderwijsvernieuwing wordt in belangrijke mate bepaald door de professionalisering van de leraar.
Sociale ontwikkeling
Wat is sociaal emotionele ontwikkeling?
Wat is sociaal emotionele ontwikkeling? Is het emotionele intelligentie? In dit artikel gaat het over impulsbeheersing, doorzettingsvermogen en emoties beheersen.
Aanraken van kinderen
Aanraken van kinderen: tussen levensbehoefte en taboe
Aanraken van kinderen: het is een levensbehoefte van mensen om aangeraakt te worden, maar in het onderwijs is het tegenwoordig bijna een taboe.
Inzicht in gevoelens
Sociale vaardigheden - inzicht in het eigen gevoelsleven
Dit artikel gaat over het inzicht in het eigen gevoelsleven. Ook wordt beschreven hoe je met emoties om kunt gaan. Wat is zelfinzicht?
Inzicht in anderen
Sociale vaardigheden - omgaan met de ander
Slim zijn is leuk, sterk zijn is prettig. Maar nog belangrijker dan die beide dingen is: Goed omgaan met jezelf en met de ander.
Sociaal emotionele vaardigheden
Sociaal emotionele vaardigheden - uitgebreid overzicht
De sociale vaardigheden betreffen het inzicht in de ander en de gevoelens van anderen en het beïnvloeden daarvan. Hier een uitgebreid overzicht.
Sociogram
Sociogram: inzicht in sociale relaties en tips voor de leerkracht
Hoe zijn de sociale verhoudingen in de klas? Het antwoord daarop vind je door het gebruik van sociometrie en het sociogram. Tips voor de leerkracht.
Spelontwikkeling
De betekenis van spel voor de sociaal-emotionele ontwikkeling
In dit artikel wordt de betekenis van spel voor de sociaal-emotionele ontwikkeling uitgelegd aan de hand van praktische voorbeelden.
Weerbaar maken
Rol spelontwikkeling bij weerbaar maken zwakke leerlingen
Spel is erg belangrijk voor een goede sociaal emotionele ontwikkeling. Spel is voor de geestelijke gezondheid wat vitaminen zijn voor het lichaam.
Woordenschat differentiatie
Differentiëren binnen woordenschatonderwijs
In dit artikel staan handvatten om bij de voorbereiding en uitvoering van je taal- en zaakvaklessen om te gaan met de verschillen in woordkennis tussen leerlingen.
Taal bij het jonge kind
Taalontwikkeling bij het jonge kind
Er zijn veel misverstanden rond de taalontwikkeling van het jonge kind. Het fantasiespel heeft een positief effect op de taalontwikkeling. Ook voorlezen is belangrijk, dat draagt bij aan een literair besef.
OGO bovenbouw
Ontwikkelingsgericht werken / OGO in de bovenbouw
Bij ontwikkelingsgericht onderwijs is de onderzoeksactiviteit in de bovenbouw de leidende activiteit, precies zoals de spelactiviteit dat is voor de onderbouw.
Goed taal- en leesonderwijs
Vijf onderwijskundige voorwaarden voor goed taal- en leesonderwijs
Laten we inzoomen op het taal- en leesonderwijs, waarbij de kwaliteit optimaal kan worden door gewoon rekening te houden met vijf relatief eenvoudige en tijdloze uitgangspunten.
Rijk taalaanbod
Rijk taalaanbod door spel
Rijk taalaanbod door interactief voorlezen? Kinderen leren het meest door spel. Sociale interactie heeft een positief effect op het taalgebruik van peuters.
Taalachterstand
Taalachterstand
In dit artikel wordt besproken of er onderscheid is tussen allochtone en autochtone kinderen uit achterstandssituaties op het gebied van taalontwikkeling. Hebben ze dezelfde problemen?
Taal en omgeving
Taal is niet los te verkrijgen
In dit artikel wordt besproken dat taal niet los te verkrijgen is, maar dat er verschillende factoren meespelen. Een van die factoren is het gehoor. Een ander is het bewegen.
Tweetaligheid
Tweetaligheid is geen probleem
Tweetaligheid is geen probleem. In het beleid rond jonge kinderen doen een aantal misverstanden de ronde, bijvoorbeeld dat tweetaligheid een probleem is. Dit artikel gaat hierop in.
Woordenschat en ICT
Hoe ICT het woordenschatonderwijs kan verbeteren
In artikel wordt de cirkel van het woordenschatonderwijs geïntroduceerd. Deze cirkel zorgt voor geïntegreerd, compleet en effectief woordenschatonderwijs.
Woordenschatlessen
Wat maakt woordenschatlessen effectiever?
In dit artikel wordt in ruime mate aandacht besteed aan het belang van een goede woordenschat. Ook wordt aangeven hoe we kunnen komen tot verbeteringen in het woordenschatonderwijs
Coöperatief leren
Coöperatief leren: samenwerkend leren - principes - voordelen
Coöperatief leren heet ook wel samenwerkend leren. Bij coöperatief leren gaat het om de samenwerking tussen sterkere en zwakkere leerlingen.
Coöperatieve werkvormen
Coöperatieve werkvormen: 17 werkvormen voor groepen
Bij coöperatief leren zijn er zeventien werkvormen die de leerkracht kan inzetten. In dit artikel worden ze één voor één behandeld.
Pedagogisch basisklimaat
Pedagogisch (basis) klimaat
De school die erin slaagt de paradoxen in ons onderwijs op te heffen is een school met een goed pedagogisch basisklimaat.
Attitude in de klas
Het belang van attitudes in Passend Onderwijs
Worden leerlingen met beperkingen geaccepteerd in de reguliere klas en wat is de attitude van leerkrachten, ouders en klasgenoten?
Groepsprocessen
Groepsprocessen in de klas
Groepen maken altijd een aantal fases door. Deze fases van groepsvorming vinden plaats in elke groep. In dit artikel krijg je tips om deze groepsprocessen te beïnvloeden.
Pedagogisch klimaat
Pedagogisch klimaat - leidinggeven - veiligheid - orde in de klas
Het pedagogisch klimaat is het geheel van aanwezige en gecreëerde omgevingsfactoren, die invloed hebben op het welbevinden van de leerlingen.
Positive Behavior Support
Schoolwide Positive Behavior Support (SWPBS)
Schoolwide Positive Behavior Support (SWPBS) zorgt voor een geïntegreerde schoolbrede aanpak, gericht op het bevorderen van gewenst gedrag van alle leerlingen binnen de school.
Werkklimaat tips
Het werkklimaat verbeteren via de kring
Wie is er verantwoordelijk voor het werkklimaat in de groep? De leerkracht? De leerlingen? ‘Beiden toch’, is meestal al snel de conclusie. Hoe verbeter je samen dit klimaat?
Hoe kinderen leren
Hoe kinderen leren: intelligentie - leerprocessen - leerstijlen
Als een leerling een duurzame gedragsverandering laat zien die het gevolg is van leeractiviteiten, dan heeft het kind iets geleerd.
Leerhouding als basis
De leerhouding als basis voor succes op school
Er is steeds meer oog voor het onderwijsleerproces. Een centrale plaats wordt ingeruimd voor de actieve en gemotiveerde leerhouding van het kind.
Leren denken
Leren denken als basis voor succes op school
Het lijkt logisch: leren gaat gepaard met denken. De vraag is of dat ook omgekeerd geldt: moet je denken ook leren? Dit artikel gaat in op denkvaardigheden.
Huiswerk maken
Ga je je huiswerk ook echt maken
Een artikel over leerlingen die er maar niet toe komen om hun huiswerk te maken. Oplossingsgerichte counseling kan snel tot resultaten leiden.
Ontwikkeling hersenen
Ontwikkeling hersenen
Het brein van het jonge kind is nog volop in ontwikkeling. Hersenen, gedrag en buitenwereld beïnvloeden elkaar voortdurend. Dit artikel gaat over de ontwikkeling van de hersenen bij kinderen.
Begeleiding dyslexie
Naar een brede begeleiding van dyslexie in het basisonderwijs
In dit artikel wordt gepleit voor een brede begeleiding van dyslexie in het basisonderwijs. Dyslexieonderzoek, hulp in de school en bibliotherapie worden besproken.
Dyslexie behandeling
Behandeling van dyslexie met de FL methode
Stichting Taalhulp werkt al jaren met de Fonologische en Leerpsychologische (F&L) methode®. Dit is een methode voor de behandeling van technisch lezen en spellen.
Dyslexie en depressie
Depressie en angst bij basisschoolleerlingen met dyslexie
Dit artikel beschrijft uitgebreid onderzoek naar het verband tussen depressie en angst bij basisschoolleerlingen met dyslexie.
Dyslexie kenmerken
Dyslexie - kenmerken - tips aanpak
Dyslexie is een stoornis waarbij het kind een hardnekkig probleem heeft bij spelling en bij lezen op woordniveau.
Lettertype Dyslexie
Positieve ervaringen met het lettertype ‘Dyslexie’: Een placebo effect?
Het lettertype ‘Dyslexie’ heeft de nodige verwachtingen gewekt in dyslexieland. De hoofdvraag bij de lancering van een product met vermeende positieve effecten is: Waar is het bewijs?
Interactief voorlezen
Interactief voorlezen onder de loep
Interactief voorlezen draagt niet bij aan literaire taalbeleving. Niet de letterkennis, maar de literaire beleving draagt bij aan het leren lezen.
Letters leren
Letters leren: vandaag in staat, een leven lang paraat
Taal bestaat uit klanken en niet uit lettertekens. Lettertekens zijn er om klanken visueel vast te leggen. Lezen en schrijven zijn ruimtelijke activiteiten.
Lezen en spellen
Zo leer je kinderen lezen en spellen
Recent onderzoek heeft aangetoond dat ongeveer driekwart van de leerlingen in het speciaal basisonderwijs een substantiële leesachterstand heeft. Hoe komt dat?
Tips motivatie lezen
Suggesties voor motivatieproblemen bij lezen
Als het leesproces vertraagt, speelt de motivatie van de leerling van een belangrijke rol. In dit artikel staan suggesties om de motivatie voor het lezen te vergroten.
Co-teaching
Co-teaching: een pakkende aanpak voor passend onderwijs
Co-teaching houdt in dat gedurende langere tijd twee leraren samen verantwoordelijk zijn voor het lesgeven aan alle leerlingen in de klas.
Communicatie in school
Goede communicatie in een school
Dit artikel gaat over het toenemende belang van communicatie in scholen. Goed met elkaar communiceren is één van de belangrijkste kenmerken van een professionele cultuur.
Teamleren
Teamleren in een lerende school: samen werken aan beter onderwijs
Dit artikel gaat de kracht van teamleren om het onderwijsleerproces te verbeteren. Samen met het team werk je aan beter onderwijs.
Differentiatie adaptief onderwijs
Differentiatie: Wat werkt bij adaptief onderwijs?
Wat werkt bij adaptief onderwijs? Lees hier de conclusies uit onderzoeken naar de effectiviteit van differentiatie en adaptief onderwijs.
Differentiatie proces
Differentiëren volgens drie cyclische processen
Differentiëren is de manier om het onderwijs af te stemmen op de leerbehoeften van de leerling. Om het goed te doen, kun je werken volgens een cyclisch proces.
Differentiatie
Differentiatie - omgaan met verschillen tussen leerlingen
Differentiatie is de wijze waarop een leerkracht met de verschillen tussen leerlingen omgaat. Het doel is om alle leerlingen een bepaald niveau te laten behalen door te variëren in zaken als instructiewijze en instructietijd.
Differentiatie zelfregulatie (1)
Beter differentiëren dankzij zelfgereguleerd differentiëren
Door differentiatie stem je het onderwijs af op de leerling. Differentiatie kan verder doorgevoerd worden als leerlingen daar een zelfregulerende rol in krijgen.
Differentiatie zelfregulatie (2)
Wat zegt onderzoek over Zelfgereguleerd differentiëren (ZRD)?
Als leerlingen een zelfregulerende rol krijgen bij het differentiëren, dan heeft die combinatie zoveel voordelen zou kunnen hebben. In dit artikel beschrijf ik de conclusies uit onderzoek.
Efficiënte differentiatie
Beter onderwijs door meer didactische efficiëntie
‘Didactische efficiëntie’ is nog een weinig gehoord begrip, maar het zal niet lang duren voordat iedere leerkracht het kent.
Leerstof hoogbegaafden
Leerstof hoogbegaafden: moeilijk moet!
Aanpassingen in de leerstof voor hoogbegaafde leerlingen in het basisonderwijs zijn noodzakelijk. Het is belangrijk om de leerstof te compacten en te verrijken met uitdagende leerstof.
Middenmoot als vertrekpunt
Middenmoot als didactisch vertrekpunt - opbrengstgericht passend onderwijs
Het is van belang om de middenmoot van een groep in kaart te brengen om zo het onderwijs opbrengstgericht en passend te maken.
Probleemgedrag in gradaties
Het ene gedragsprobleem is het andere niet
Bij passend onderwijs hoort een variatie in de aanpak van probleemgedrag. Lees in dit artikel hoe je objectief bepaalt of gedragsproblemen licht of zwaar zijn en welke ondersteuning daarbij behoord.
Didactische impulsen OGO
Werken met de vijf didactische impulsen in een groep 5-6
Dit artikel laat zien hoe je gebruik kunt maken van de vijf didactische impulsen van OGO om tegemoet te komen aan individuele leerbehoeften van kinderen.
Ontwikkeling kleuter
Je zal maar kleuter mogen zijn!
In dit artikel verkennen we het verschijnsel kleuter binnen de context van de school en hoogbegaafdheid en gaan daarbij ook in op de rol van de leraar.
Kernkwaliteiten
Bewustwording en ontwikkeling van kernkwaliteiten bij leerlingen
Dit artikel rapporteert over een onderzoek naar kernkwaliteiten bij basisschoolleerlingen dat gebaseerd is op inzichten uit de positieve psychologie.
Positieve psychologie
De betekenis van de positieve psychologie voor het onderwijs
De positieve psychologie heeft als uitgangspunt dat het voor menselijke groei veel effectiever is om aandacht te besteden aan de kernkwaliteiten van mensen en aan positieve ervaringen in plaats van op trauma’s, afwijkingen en problemen.
Pedagogisch leiderschap
Luc Stevens over pedagogisch leiderschap
Luc Stevens over pedagogisch leiderschap: aarzelingen, onzekerheden en verantwoordelijkheden van de schoolleider in de school als pedagogische gemeenschap.
Spellingvaardigheid
Spellingvaardigheid en leren spellen (1) - relatie spellen en lezen
Voor het verwerven van een voldoende spellingvaardigheid is het nodig dat scholen tijd vrij maken om leerlingen de eerste beginselen en later de subtielere nuances van het spellingsysteem te leren.
De speller
Spellingvaardigheid en leren spellen (2) - de speller
Eigenschappen die nagenoeg onveranderbaar zijn, zoals leeftijd, geslacht en intelligentie zijn relatief minder belangrijk voor het verwerven van spellingkennis dan omgevingsfactoren of instructie.
Spelling instructie
Spellingvaardigheid en leren spellen (3) - de instructie
Een goede spellinginstructie is een gezamenlijke inspanning van leerkracht en leerling in een geïntegreerde, coöperatieve, op het niveau van de leerling afgestemde didactiek.
Spelling methode
Spellingvaardigheid en leren spellen (4) - instructiemethoden
In dit artikel worden een aantal belangrijke instructiemethoden besproken die zorgen voor een optimale spellingvaardigheid van de leerling.
Opbrengstgericht werken bij spelling
Opbrengstgericht lesgeven bij spelling
In dit artikel zoomen we in op leren van spelling. Wat zijn de gevolgen van effectief leren spellen voor de aanbieding en het gebruik van spellingleergangen?
Spelling toetsen
Spellingvaardigheid en leren spellen (5) - toetsen
De vorderingen van de spellingvaardigheid kunnen over verschillende manieren getoetst worden. Dit artikel bespreekt de manieren van toetsen van de spellingvaardigheid.
Spellingtraining
Spellingbewustzijn kan met een korte training gestimuleerd worden
In dit onderzoek gaan we na of het spellingbewustzijn van leerlingen uit groep 5 van een reguliere basisschool met een korte training gestimuleerd kan worden.
Spellen en stellen
Leren stellen en niet vergeten correct te spellen - Het succes van de zelfcorrectietraining
De prestaties van leerlingen op een dictee geven soms een ander (meestal beter) beeld van hun spellingvaardigheid dan de opstellen die zij schrijven. Hoe komt dat?
Samenwerkend leren bij gym
Bewegingsonderwijs: Samenwerkend leren in de praktijk
Leren samenwerken is een belangrijk onderwerp in de lessen op school. In dit artikel wordt stilgestaan bij praktische voorbeelden van samenwerkend leren: Hoe doe je dat?
Springen en rennen
Springen en rennen, jezelf leren kennen
Als het bij atletiek om lopen en springen gaat, wordt er op school vaak sprinten gedaan en verspringen en hoogspringen. Wat is daarop een leuk en goed vervolg?
Onderpresteren
Onderpresteren: kenmerken - oorzaken - gevolgen - aanpak
Onderpresteren wil zeggen dat de prestaties (veel) lager liggen dan op grond van de capaciteiten van de leerling verwacht wordt. Er is dus sprake van een discrepantie tussen aanleg en prestatie.
Slimme kleuters
Slimme kleuters
Bij kleuters spreken we formeel nog niet over hoogbegaafdheid maar wordt de term ontwikkelingsvoorsprong gehanteerd. Dit artikel gaat over de begeleiding van slimme kleuters.
Onderpresteerders
Onderpresteerders
Niet elke begaafde leerling komt op school goed uit de verf. Sommige leerlingen halen geen hoge prestaties en ontwikkelen verschillende vormen van probleemgedrag: de onderpresteerders.
Hoogbegaafdheid
Hoogbegaafdheid - kenmerken - gedrag - tips aanpak
Hoogbegaafdheid is meer dan intelligentie, want dat is slechts de score uit een intelligentieonderzoek. Hoogbegaafdheid is de aanleg om tot uitzonderlijke prestaties te komen.
Visies op begaafdheid
Het verschil mag er wezen - Twee visies over begaafdheid
Over wat begaafdheid is, bestaan verschillende opvattingen. Eleonoor van Gerven gaat hieronder in op twee internationale uitersten in het denken over begaafdheid.
Kleuters en vrij spel
De kleuter leert alleen spelend in vrij spel
In dit artikel gaat het over het belang van vrij spel in tegenstelling tot begeleid spel. Begeleid spel dient uitdrukkelijk buiten het kleuteronderwijs te blijven.
Basisontwikkeling en OGW
Betekenisvolle opbrengsten voor jonge kinderen
Hoe kan er in het huidige onderwijs op een betekenisvolle manier aan opbrengsten worden gewerkt rond activiteiten als lezen, schrijven en rekenen-wiskunde?
Het vrije spel
Het vrije spel
Het vrije spel draagt bij aan de creativiteit en het probleemoplossend vermogen van kinderen. Ze kunnen hun fantasie uitleven en ontwikkelen daardoor.
Opvoeden
Opvoeden: opvattingen - middelen - maatschappelijke betekenis
De mens kan niet zonder opvoeding. Opvoeden is het begeleiden van kinderen op weg naar hun volwassenheid. Veel opvoeding gebeurt onbewust.
Gevolgen van pesten
Pesten op school - gevolgen en aanpak
In dit artikel wordt ingegaan op de signalen van pesten op school en op een mogelijke aanpak van het probleem. Hierbij wordt de vijfsporenaanpak genoemd.
Pesten groepsaanpak
Pesten vraagt om een positieve groepsaanpak
Dit artikel betoogt dat een anti-pestprogramma niet de eerste oplossing is waar een school aan zou moeten denken. De voorkeur gaat uit naar een andere aanpak.
Vijfsporenaanpak pesten
De vijfsporenaanpak bij pesten
Een goede aanpak van pesten behelst een vijfsporenbeleid waarbij vijf betrokken partijen en drie psychologische mechanismen aangepakt worden.
Pesterijen op school
Pesterijen op school - oorzaken - profielen van betrokkenen
Pesten is helaas nog altijd een actueel probleem. In het eerste deel van twee artikelen wordt het fenomeen pesten besproken. Ook wordt aangegeven wat oorzaken en gevolgen van pesten zijn.
Herinrichting Raad van Toezicht
Bestuur en management in raad van toezichtmodel
Veel schoolorganisaties hebben de bestuursstructuur veranderd van een bestuur en algemene directie naar een college van bestuur en een raad van toezicht.
Bezoek raad van toezicht
Aandachtspunten bezoek raad van toezicht
De raad van toezicht is een intern orgaan van de rechtspersoon dat toezicht houdt op de bestuurder en deze met raad en daad terzijde staat.
Raad van toezicht tips
Tien tips voor de Raad van Toezicht in het onderwijs
Goed bestuur en gedegen toezicht is belangrijk om de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen. In dit artikel tien tips voor interne toezichthouders in het onderwijs.
Duurzame schoolontwikkeling
Duurzame schoolontwikkeling: werken aan het schoolplan in een lerende organisatie
Het opstellen van een schoolplan is een flinke klus waar besturen, directies en leerkrachten veel tijd en energie insteken. De vraag is echter of zo’n plan ons helpt bij de ontwikkeling van de school.
De lerende school
De vijf disciplines als basis voor boeiend onderwijs
In dit artikel gaat het over de lerende school. Aan bod komt het inzetten van de meervoudige intelligenties, systeemdenken en persoonlijk meesterschap in de klas.
Onderwijs- en schoolontwikkeling
Onderwijs- en schoolontwikkeling: veranderingen doorvoeren
Scholen blijven veranderen, dat komt omdat ze midden in de samenleving staan. Onderwijsveranderingen zijn direct gelinkt aan ontwikkelingen in de maatschappij, de cultuur en de wetenschap.
Digitaal schoolbord
De kracht van het digitaal schoolbord
Het digibord is inmiddels enige tijd in de klas te vinden. Maar aan welke aspecten moet een goed gebruik van het digitaal schoolbord eigenlijk voldoen?
Onderwijs en ICT
Het gewenste resultaat schema - onderwijs en ICT
Het gewenste resultaatschema: een handig hulpmiddel om de onderwijskundige meerwaarde van ICT te versterken.
Hechting en adoptie
Adoptiekinderen bij start op basisschool extra kwetsbaar
Adoptiekinderen hebben in hun jeugd vaker leer- en gedragsproblemen dan leeftijdsgenootjes. Met de juiste aanpak kunnen ze goed functioneren op school.
Concentratieproblemen
Concentratieproblemen - analyse en suggesties
Analyse van mogelijke oorzaken van concentratieproblemen en suggesties hoe er met concentratie en concentratieproblemen omgegaan kan worden. Lees de tips in het artikel.
Hechtingsstoornissen
Hechtingsstoornissen - kenmerken - signalering - tips
Na een introductie in de hechtingstheorie volgt een beschrijving van de drie vormen van onveilige hechting. En last but not least: tips voor de leerkrachten.
Omgaan met agressie
Korte lontjes en coole gasten. Gericht omgaan met agressie in school
Het begrip “agressie” wordt veel gebruikt in het onderwijs. Maar wat wordt eronder verstaan en hoe kun je hier het beste mee omgaan?
Empirische cyclus (1)
Techniek - Onderzoeken met de empirische cyclus (1)
In wetenschap en techniek begint bijna elke ontwikkeling met een vraag of een probleem. “Hoe werkt dat eigenlijk”? “Kan dat beter?”
Empirische cyclus (2)
Techniek - Onderzoeken met de empirische cyclus (2)
In dit artikel gaat het over talentontwikkeling door het gebruik van de empirische cyclus.
Techniek talent
Talentontwikkeling met wetenschap en techniek
Door techniekonderwijs kun je de talenten van kinderen goed ontwikkelen. Het sluit goed aan bij de zintuiglijke ervaring. Kinderen leren op een natuurlijke manier.
Techniek attitude
Talent en talentontwikkeling van en door leraren en scholen
Talent voor onderwijs in techniek is slechts deels afhankelijk van aanleg. Het is een eigenschap, die onder gunstige omstandigheden ontwikkeld kan worden.
MBO en ouders
Ouderbetrokkenheid op het mbo noodzakelijk voor schoolsucces!
Het is duidelijk dat betrokkenheid van ouders ook in het MBO belangrijk is, maar hoe geef je daar vorm aan bij studenten die (bijna) volwassen zijn?
Ouderbetrokkenheid in VO
Ouderbetrokkenheid in het Voortgezet Onderwijs
Dit artikel richt zich op de vraag hoe effectieve ouderbetrokkenheid in de dagelijkse praktijk van het voortgezet onderwijs kan worden vormgeven.
Cultuurprofiel
Kiezen voor een cultuurprofiel
Je kunt je als school op verschillende manieren profileren. In dit artikel staan redenen waarom scholen ervoor kiezen om zich te profileren met een cultuurprofiel.
Tien effecten van kunst
Wat leer je van kunst? - Tien positieve effecten
Kunst heeft veel positieve leereffecten op de ontwikkeling van het kind. In dit artikel laat de auteur zien wat de doelen en opbrengsten van kunstonderwijs zijn.
Kunstonderwijs
Kunstonderwijs en 21st century skills
Kunstvakken in het basisonderwijs kunnen goed bijdragen aan het ontwikkelen van 21st century skills bij leerlingen.
Handreiking zorgroutes 1
Handreiking onderwijszorgroutes in het voortgezet onderwijs
In deze inleiding gaan we eerst kort in op de huidige leerlingenzorg in het voortgezet onderwijs en bekijken we daarna wat voor school aanleiding kan zijn om een onderwijszorgroute te gaan invoeren.
Onderwijszorgroute
Korte schets van een onderwijszorgroute
In dit draaiboek invoering onderwijszorgroutes in het voortgezet onderwijs wordt uitgebreid ingegaan op het op maat ontwerpen van een eigen onderwijszorgroute.
Clusteren van leerlingen
Clusteren van leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften
Bij stap 4 uit de cyclus HGW clustert de docent leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften, zodanig dat de leerlingen van en met elkaar kunnen leren.
Handreiking zorgroutes 2
Signaleren van leerlingen die extra aandacht nodig hebben
In deze paragraaf bekijken we achtereenvolgens wat het doel is van de invoering van een onderwijszorgroute, wie deze gaat opstellen en wat daarvoor nodig is.
Handelingsgericht passend onderwijs
Passend onderwijs: recht op verschillend zijn
In dit artikel gaan de auteurs in op het ‘waarom’ en het ‘hoe’ van handelingsgericht werken in het kader van passend onderwijzen binnen een normatief kader.
OPP en IQ
Waarom een ontwikkelingsperspectief meer is dan IQ en leerrendement
De kern van Passend Onderwijs is dat alle leerlingen zich optimaal ontwikkelen. Hierbij kan een ontwikkelingsperspectief (OPP) een rol spelen.
Kwaliteit met NSCCT
Het organiseren van onderwijskwaliteit met de NSCCT
De NSCCT kan gebruikt worden om de leerling in beeld te krijgen voor een passend onderwijsaanbod en om zicht te krijgen op de toegevoegde waarde van de school.
Ontwikkelingsperspectief
Een alternatieve benadering voor het opstellen van het ontwikkelingsperspectief in het reguliere basisonderwijs
Dit artikel gaat over het opstellen van het ontwikkelingsperspectief voor leerlingen die extra ondersteuning krijgen in het basisonderwijs.
Passend onderwijs
Passend onderwijs op een basisschool - ondersteuningsplicht
Passend onderwijs is een beleidsverandering, die uitgaat van het Ministerie van OCW. Het gaat het erom dat alle leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen op school.
Brede school en integratie
De Brede School: passend onderwijs en integratie
Onderzoek naar de attitudes van ouders en leerlingen ten opzichte van kinderen met lichamelijke, verstandelijke en meervoudige beperkingen in een brede school.
Integratieklas ZML
Passend Onderwijs: beweging van onderop
Is passend onderwijs alleen een van bovenaf opgelegde maatregel? Dat hoeft niet. Het kan ook een beweging van onderop kan zijn, blijkt uit het project ‘Integratieklas VO voor ZML-leerlingen’.
Leerkracht en Passend Onderwijs
Zorgen voor of zorgen over passend onderwijs?
In dit artikel over Passend Onderwijs staan we stil bij de leraar en zijn taak om straks aan te sluiten bij de (speciale) onderwijsbehoeften van de leerlingen.
Passend onderwijs VO
Passend én opbrengstgericht onderwijs gaat uit van overeenkomsten!
Een bijdrage aan opbrengstgericht werken in het voortgezet onderwijs. Passend én opbrengstgericht onderwijs gaat uit van overeenkomsten!
Ervaringsgericht onderwijs
Ervaringsgericht onderwijs: werkvormen - welbevinden - betrokkenheid
Dit onderwijsconcept gaat uit van betrokkenheid en het welbevinden van kinderen. De grondlegger van dit concept is Ferre Laevers.
Ontwikkelingsgericht onderwijs
Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO): principes - activiteiten
OGO legt de nadruk op de ontwikkeling van de persoonlijke identiteit van kinderen. Bij ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) is het van belang dat kinderen uitstijgen boven hun huidige niveau, naar de zone van naaste ontwikkeling.
Ontdekkend leren
Ontdekkend leren: uitleg - kenmerken - stappenplan
Ontdekkend leren is een werkwijze die leerlingen uitdaagt om de wereld actief te onderzoeken. De natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen is het uitgangspunt.
Waardengedreven onderwijs
Waardengedreven onderwijs: universele waarden - waardencreatie
Het creëren van waarden kan binnen diverse onderwijsconcepten, zelfs in het reguliere onderwijs. Maar het cruciale verschil zit hem in de vraag: welke waarden wil de school zijn leerlingen bijbrengen?
Jean Piaget
Jean Piaget (1896-1980) - biografie en werk
Levensloop en werk van Jean Piaget. Beschrijving van zijn jeugd en adolescentiejaren en zijn onderzoek naar het denken van patiënten en kinderen.
Piaget: objectpermanentie
Jean Piaget: Objectpermanentie en ontwikkeling van de intelligentie
Piaget onderzocht de ontwikkeling van intelligentie en de psychologische functies. Hij deed veel aan interdisciplinair onderzoek en schreef daar boeken over.
Piaget: epistemologie
Jean Piaget: de genetische epistemologie na 1968
Het genetisch strukturalisme van Jean Piaget wordt beschreven aan de hand van voorbeelden uit diverse wetenschappelijke onderzoeksgebieden.
Piaget: empirisme
Jean Piaget: kritiek en onbegrip - empirisme
Jean Piaget kreeg kritiek op zijn theorieën. Zo zou de fasentheorie te willekeurig en onnauwkeurig zijn en werd de genetische epistemologie als te beperkt gezien.
Piaget: leertheorie
Jean Piaget: leertheorie en psychoanalyse
Dit artikel handelt over Jean Piaget en de leertheorieën en de psychoanalyse. Ook wordt aangegeven hoe toekomstvast het gedachtengoed van Piaget is.