Algemeen
Pedagogische opdracht Mindsets op school Kindgericht onderwijs 3000 jaar denkers over onderwijs Creativiteit bevorderen Het prachtige risico van onderwijs Lezend in Biesta Wereldgericht onderwijs -1- Wereldgericht onderwijs -2- Interactiewijzer Doel van onderwijs Ondernemende pedagogen Pedagogisch kader Subjectificatie Biesta reflectie Complimenten en belonen Groepssamenstelling Verwachtingen Wij, de leraar
Overdenken en doen
Overdenken en doen Een denkpauze Leraren en leerlingen Ontwikkeling van kinderen Leren en onderwijzen Paradoxen Intern werkmodel Werkmodel leerling Zelfvertrouwen Professionalisering Faalangst begeleiden Lof der zotheid Pedagogisch contact
Klimaat
Hoge verwachtingen Pedagogisch basisklimaat Attitude in de klas Grip op de groep Groepsklimaat Groepsprocessen Klassenkracht Negatieve effecten smartphone Pedagogisch klimaat Aanraken van kinderen Pedagogisch leiderschap Pedagogische tact Groepsvorming De Ringaanpak Positive Behavior Support Veilige school Mindfulness in de klas Fysiek straffen Verbaal uiten gevoelens bevordert welbevinden? Verband tussen wereldbeeld en gebrek motivatie Hoe kunnen scholen discriminatie voorkomen? Werkklimaat tips
Kernkwaliteiten
Coachen van leerlingen Ik heb ook wat te vertellen Kernkwaliteiten Vragen stellen Positieve psychologie Toetsrevolutie
Pesten
Alles over pesten Cyberpesten en andere digitaal ongewenst gedrag Gevolgen van pesten Meidenvenijn Pesten groepsaanpak Pesten aanpakken Vijfsporenaanpak pesten Steungroepaanpak Pesten tips No blame-methode Pesterijen op school

 

Is er een verband tussen het wereldbeeld van de post 9/11-generatie en hun gebrek aan motivatie voor school?

Geplaatst op 31 maart 2017

Samenvatting

De huidige generatie middelbare scholieren heeft zorgen over de maatschappij en soms minder vertrouwen in hun toekomst. Nederlandse jongeren zijn wel gelukkig met hun leven en in het algemeen tevreden met het onderwijs. Technologische ontwikkelingen hebben een digitaal vaardige generatie voortgebracht die altijd online is, autonoom en geïnformeerd is en dingen samen doet.

De motivatie van leerlingen op school schiet vaak tekort. Volgens leerlingen sluiten lessen niet aan op actuele gebeurtenissen en weten leraren hen niet goed te motiveren. Meer bespreken wat leerlingen zelf aan informatie tegenkomen, en hen daarin als autonome individuen beschouwen, kan een stap in de goede richting zijn. Leerlingen verwachten context en structuur van de leraar binnen deze vrijheid.

De ‘post 9/11-generatie’ is de generatie middelbare scholieren die geboren is tussen 1998 en 2006. Deze leerlingen zijn tussen de 11 en 19 jaar oud en hebben ook andere bijnamen, die meerdere ontwikkelingen in de samenleving weerspiegelen, zoals ‘digital natives’ en ‘generatie z’. Deze generatie is geboren in de digitale eeuw en is opgegroeid met internet en sociale media. Daarnaast zijn deze jongeren opgegroeid in een tijd van economische crisis en in een samenleving die te maken heeft met terroristische aanvallen.

Toekomstbeeld

De huidige generatie middelbare scholieren heeft zorgen over de maatschappij en soms minder vertrouwen in hun toekomst. Kanttekening hierbij is dat er op dit gebied niet veel informatie beschikbaar is over de Nederlandse jongeren onder de 18 jaar. Uit onderzoek onder Britse en Amerikaanse jongeren blijkt dat 79 procent zich (mede) door de economische crisis zorgen maakt over het verkrijgen van een baan. Van de ondervraagde jongeren maakt 72 procent zich zorgen over schulden en 70 procent over terrorisme.

Nederlandse jongeren zijn wel gelukkig met hun leven en in het algemeen tevreden met het onderwijs dat zij volgen. Jongeren lijken ook maatschappelijk geëngageerd te zijn. Ze zijn meer bereid vrijwilligerswerk te doen, betrokken te zijn bij maatschappelijke kwesties of hun politieke opinie te uiten dan oudere generaties.

Motivatie

Technologische ontwikkelingen hebben een digitaal vaardige generatie voortgebracht die altijd online is, autonoom en geïnformeerd is en dingen samen doet. Dit vergroot ook hun wens naar autonomie en ondernemerschap.
Of er een directe relatie is tussen het wereldbeeld van jongeren en hun motivatie voor school is niet bekend. Wel kunnen we vanuit onze kennis over motivatie een link leggen met de huidige generatie jongeren. Drie psychologische basisbehoeften zijn belangrijk voor motivatie:  autonomie, verbondenheid en competentie. Daarnaast is structuur een voorwaarde om gemotiveerd te leren. De leraar moet daarvoor autonomie-ondersteunend te werk gaan, zodat leerlingen zich binnen duidelijke kaders zelf kunnen ontwikkelen.

De motivatie van leerlingen op school schiet volgens de Inspectie van het onderwijs vaak tekort. Volgens surveys onder leerlingen missen zij aansluiting op actuele gebeurtenissen. Ook weten leraren hen niet altijd op de juiste manier te motiveren. Als lessen aansluiten bij gebeurtenissen uit het nieuws zouden ze meer motiveren. Leerlingen ervaren dan meer autonomie bij het bepalen van de lesstof en voelen zich meer verbonden met de leraar en de klas. Daarnaast wordt duidelijk welk doel het leren heeft en welke competenties gebruikt worden om de lesstof toe te passen.

Belevingswereld

Jongeren kunnen overal van leren, offline en online. Leerlingen geven aan op school te willen leren hoe je de informatie filtert en verwerkt. Dat sluit meer aan bij hun belevingswereld dan enkel informatie aanbieden. Leraren kunnen hun professionele autoriteit inzetten om jongeren bewust te maken van verschillende manieren en bronnen om te leren. Context bieden en uitleggen waarom iets wordt geleerd, is belangrijk voor de generatie die zelf informatie zoekt en inspraak wil hebben.

Uitgebreide beantwoording

Opgesteld door: Ruud van der Aa (kennismakelaar) en Marleen Kools (CAOP)
Vraagsteller: Docent Engels vo-instelling

Vraag

Is er een verband tussen het wereldbeeld van de post 9/11-generatie en hun gebrek aan motivatie voor school?

Kort antwoord

De huidige generatie middelbare scholieren heeft zorgen over de eigen economische toekomst wat betreft kansen op een baan en het maken van schulden. Ook zijn er zorgen over de samenleving op gebied van terrorisme en geweld en over het vertrouwen in grote bedrijven. Nederlandse jongeren zijn in het algemeen wel gelukkig met hun leven en tevreden met het onderwijs dat zij volgen. Technologische ontwikkelingen hebben een digitaal vaardige generatie voortgebracht die altijd online is, autonoom en geïnformeerd is en dingen samen doet.

De Inspectie van het Onderwijs is kritisch over de motivatie van veel jongeren. Volgens surveys onder leerlingen is dit voornamelijk door het gevolg van een gebrek aan aansluiting op actuele gebeurtenissen en de manier van motiveren door de leraar. De autonomie van de leerling centraal stellen en bespreken wat leerlingen zelf aan informatie tegenkomen kan een stap in de goede richting zijn. De rol van de leraar bestaat daarbij vooral uit het bieden van context en structuur. Een directe relatie tussen het wereldbeeld van leerling en hun motivatie voor school kan op basis van de bestudeerde literatuur niet worden aangetoond.

Toelichting antwoord

Post 9/11 generatie en toekomstbeeld

De ‘post 9/11-generatie’ is de huidige generatie middelbare scholieren die geboren is tussen 1998 en 2006. Deze generatie is tussen de 11 en 19 jaar oud en heeft ook andere bijnamen, die meerdere ontwikkelingen in de samenleving weerspiegelen, zoals ‘digital natives’ (Kennisnet, 2013) en ‘generatie z’ (Ahlers & Boender, 2011). Deze generatie is geboren in de digitale eeuw en is opgegroeid met internet en sociale media. Daarnaast zijn deze jongeren opgegroeid in een tijd van economische crisis en in een samenleving die te maken heeft gehad met terroristische aanvallen (Ipsos ,2014) (WHO, 2016).

Het toekomstbeeld van de post 9/11 generatie

Er zijn weinig recente onderzoeken over de wereldbeelden van de huidige leerlingen in het voortgezet onderwijs. Dit geldt voor zowel Nederlands als internationaal onderzoek. Daarom betrekken we ook onderzoeken over het toekomstbeeld en de belevingswereld van deze generatie bij het antwoord. Professor N. Hertz, verbonden aan University College Londen heeft in 2015 2.000 Britse en Amerikaanse jongeren tussen de 14 en 21 jaar bevraagd over hun wereldbeeld.

De invloed van de economische crisis blijkt uit het percentage van 79 procent dat zich zorgen maakt over het verkrijgen van een baan. 72 procent maakt zich zorgen over schulden; 70 procent van de ondervraagde jongeren maakt zich zorgen over terrorisme. Daarnaast antwoordt 60 procent negatief op de vraag: ’Vertrouw je grote organisaties om het juiste te doen?’. Uit onderzoek van Ipsos (2014) blijkt dat een meerderheid van de bevolking (54%) in het Verenigd Koninkrijk overtuigd is dat de kwaliteit van het leven van de jeugd van nu lager zal zijn dan van hun ouders. Dit aandeel is sinds 2011 met 19 procentpunten gestegen. In 2003 was dit percentage 12%.

De Nederlandse jeugd vindt school in vergelijking met andere landen relatief leuk en voelt zich niet vaak onder druk gezet (World Health Organization, 2016). Ook scoort de Nederlandse jeugd positief op psychosociaal welbevinden in vergelijking met andere landen (HBSC Nederland, 2014). Het CBS schrijft in de Jeugdmonitor (2016) dat de Nederlandse jongere gelukkig is: negen op de tien jongeren is gelukkig en tevreden met het leven. Jongeren lijken ook maatschappelijk geëngageerd  te zijn; zij zijn meer bereid om vrijwilligerswerk te doen, betrokken te zijn bij maatschappelijke kwesties of hun politieke opinie te uiten dan oudere generaties (Van Gent et al, 2013).


Naast de maatschappelijke ontwikkelingen hebben er ook technologische ontwikkelingen plaatsgevonden die impact hebben op hoe we in de wereld staan, communiceren en onszelf informeren. De nieuwe generatie kent geen wereld zonder internet (Kennisnet, 2015). Internet is de plek om dingen te delen. De huidige generatie is daardoor snel op de hoogte en in staat veel informatie te verzamelen. Deze mogelijkheden vergroten de wens naar autonomie en ondernemerschap (Kennisnet, 2013). Internet en andere technologie worden gebruikt om dat te bereiken, om er betekenis aan te geven en om te delen.

Toekomstbeeld en motivatie

Het tweede deel van de vraag betreft de motivatie van de post 9-11-generatie. Hoe komt leermotivatie tot stand? De self determination theory (Deci & Ryan, 2000) over motivatie geeft aan dat intrinsieke motivatie betere leerresultaten geeft dan amotivatie of extrinsieke motivatie. Als  men niet of enkel door externe regulatie (straffen, nadelige gevolgen) gemotiveerd is, ervaart men geen actiegerichtheid en autonomie. Motivatie van leerlingen neemt toe als voldaan wordt aan drie psychologische basisbehoeften: (1) autonomie: waarbij leerlingen zelf inspraak hebben en ook zelf hun succes hebben bereikt; (2) verbondenheid: je onderdeel voelen van de school en de klas, gezien door de leraar; (3) competentie: ergens goed in zijn: aanpassen aan niveau van individu en positieve feedback geven. Daarnaast is structuur een voorwaarde om gemotiveerd te leren. De leraar moet daarvoor autonomie-ondersteunend te werk gaan, zodat er binnen duidelijke kaders eigen ontwikkeling kan plaatsvinden.  Reeve en Jang (2006) hebben het autonomie-ondersteunend lerarengedrag opgedeeld in drie componenten: identificeren, voeden en ondersteunen, en opbouwen van persoonlijke interesses en waarden.

In De staat van het Onderwijs (Inspectie van het Onderwijs, 2014) over het jaar 2012-2013 stelt de onderwijsinspectie dat het beter kan met de motivatie van middelbare schoolleerlingen. Dit geldt zowel voor de intrinsieke (interesse en plezier) als de instrumentale (leren voor een doel) motivatie. De inspectie stelt vast dat in een vijfde van de lessen op het voortgezet onderwijs leerlingen onvoldoende betrokken zijn. Het rapport gaat niet in op het aandeel leerlingen dat niet voldoende gemotiveerd is. Wel zijn er rapporten die ingaan op de visie van leerlingen zelf. Uit Pisa (2013) blijkt dat slechts een vijfde van de Nederlandse vijftienjarigen uitziet naar de volgende wiskundeles. Slechts 58 procent ziet het nut van wiskunde voor later, vergeleken met een OECD-gemiddelde van 75%.

Uit de LAKS-monitor (2016) blijkt dat in 2016 een kwart van de leerlingen ontevreden was over de mate waarin leraren hen motiveren. Ook vinden leerlingen regelmatig (41%) dat de lessen niet aansluiten bij gebeurtenissen uit het nieuws. Leerlingen zien wel het nut van onderwijs en zijn in het algemeen tevreden over school (Kennisnet, 2015). Lessen met meer aansluiting bij gebeurtenissen uit het nieuws dragen bij aan motivatie doordat leerlingen meer autonomie ervaren bij het bepalen van de lesstof, zich meer verbonden voelen met de leraar en de klas. Daarnaast wordt het duidelijk welk doel het leren heeft en welke competenties gebruikt worden via de toepasbaarheid van de lesstof.

Jongeren kunnen overal van leren. Offline en online, van mensen die ze kennen of niet, bewust of onbewust. Jongeren laten hun toekomst beïnvloeden door wat ze in de media horen (Hicks en Holden, 2007). Leerlingen geven aan op school te willen leren hoe je de informatie filtert en verwerkt (Kennisnet, 2015). Dat sluit meer aan bij de belevingswereld dan enkel informatie aanbieden. Leraren zijn niet meer de enige kennisbron, maar kunnen hun professionele autoriteit wel inzetten om jongeren bewust te maken van verschillende manieren en bronnen om te leren. Het bieden van context en uitleggen waarom iets geleerd wordt is belangrijk voor de generatie die zelf informatie zoekt en inspraak wil hebben.

Conclusie

Samenvattend heeft de huidige generatie middelbare scholieren zorgen over de maatschappij en soms minder vertrouwen in hun toekomst. Kanttekening hierbij is dat er op dit gebied niet veel informatie beschikbaar is over de Nederlandse jongeren onder de 18 jaar. Nederlandse jongeren zijn wel gelukkig met hun leven en in het algemeen tevreden met het onderwijs dat zij volgen. Technologische ontwikkelingen hebben een digitaal vaardige generatie voortgebracht die altijd online is, autonoom en geïnformeerd is en dingen samen doet. De motivatie van leerlingen op school schiet volgens de Inspectie van het onderwijs vaak tekort.

Volgens surveys onder leerlingen komt dit voornamelijk door een gebrek aan aansluiting op huidige gebeurtenissen en de manier van motiveren door de leraar. Meer bespreken wat leerlingen zelf aan informatie tegenkomen, en hen daarin als autonome individuen beschouwen, kan een stap in de goede richting zijn. Leerlingen verwachten context en structuur van de leraar binnen deze vrijheid. Een directe relatie tussen het wereldbeeld van leerling en hun motivatie voor school kan op basis van de bestudeerde literatuur niet worden aangetoond.

Geraadpleegde bronnen

Gerelateerd

Motiveren in het po
Motiveren in het po
Werken aan de motivatie van uw leerlingen
Medilex Onderwijs 
Kinderen met motivatie problemen in het onderwijs
Kinderen met motivatie problemen in het onderwijs
Krijg grip op motivatie van leerlingen!
Kenniscentrum SIEM 
Betrokken Leerlingen
Betrokken Leerlingen
Rotterdam
Bazalt | HCO | RPCZ 
Intrinsieke motivatie
Hoe help je leerlingen om gemotiveerd te raken? Ė 10 praktische inzichten voor onderwijsprofessionals
Yvonne van Sark
Autonome motivatie
Hoger leerrendement door vergroten autonome motivatie
Michel Verdoorn
Motivatie meten
Motivatie meten en verbeteren - De motivatiespiegel
Ton van der Valk
Gedragsproblemen
Indicaties van gedragsproblemen en werkhoudingproblemen
Machiel Karels
Verwende kinderen
Alles voor je kind
Willem de Jong

Motivatie MBO
Met welke didactische strategieŽn kunnen docenten de motivatie en leergierigheid bij mbo-studenten positief beÔnvloeden?
Cijfers geven
Welk effect heeft cijfers geven op de motivatie?
Feedback en motivatie
Kan feedback motivatie en resultaten van studenten positief beÔnvloeden?
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
StrategieŽn voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Verband tussen wereldbeeld en gebrek motivatie
Wereldbeeld en motivatie: is daar een verband tussen?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beÔnvloeden?
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Motivatie onderwijs in groepen
Motivatie bij onderwijs in groepen in beroepsonderwijs
Prestaties en etniciteit
Motivatie bij verschillende prestatieniveaus en sociale en etnische achtergrond
Toetsing en motivatie
Invloed van toetsing op motivatie: effecten en mechanismen in verschillende contexten
Motivatie leerlingen
Motivatie van leerlingen, zelfregulering en prestaties vanaf het begin van het secundair onderwijs
Motivatie zelfregulering studenten
Ontwikkelingspatronen van motivatie, zelfregulering en prestaties van studenten
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.