Ouderbetrokkenheid

Arja Kerpel

Redactielid wij-leren.nl l Projectleider bij Wij-spelen.nl

 

  Geplaatst op 1 juni 2014

Kerpel, A. (2014). Ouderbetrokkenheid.
Geraadpleegd op 25-06-2017,
van http://wij-leren.nl/ouderbetrokkenheid-artikel.php

Ouderbetrokkenheid is de betrokkenheid van ouders bij de opvoeding en het onderwijs van hun kind, zowel thuis als op school. Hierbij hoort ook de ouderparticipatie. Dat wil zeggen: de actieve deelname van ouders aan schoolactiviteiten. Er zijn verschillende niveaus aan te brengen in ouderbetrokkenheid:

• Het eerste niveau is dat ouders zorgen voor een positieve thuissituatie, die de ontwikkeling van het kind stimuleert.
• Het tweede niveau is dat ouders actief deelnemen aan het huiswerk van de kinderen.
• Het derde niveau is dat ouders helpen bij activiteiten op school.
• Het vierde niveau is de formele ouderparticipatie, bijvoorbeeld in de Medezeggenschapsraad.

Communicatie

Ouderbetrokkenheid valt of staat met goede contacten tussen de school en de ouders. Ouders en school hebben hetzelfde belang: het welzijn van het kind. Toch gaat het regelmatig mis in het contact met ouders. Dat is jammer, want ouderbetrokkenheid heeft een positieve invloed op het kind. Het heeft niet alleen te maken met het welzijn van het kind, maar het verhoogt ook de schoolprestaties. Ouderbetrokkenheid zorgt voor een gezamenlijk verantwoordelijkheidsgevoel en daardoor kan passend onderwijs zo goed mogelijk gerealiseerd worden.
Goede, persoonlijke communicatie is daarom onmisbaar, want dan voelen ouders zich serieus genomen en eventuele misverstanden kunnen dan makkelijker uitgepraat worden.
Maar wanneer is er sprake  van goede communicatie met ouders? Een paar kenmerken:
• Een positieve grondhouding is erg belangrijk. De leerkracht ziet ouders niet als bedreiging, maar als partner, die een waardevolle bijdrage kan leveren.
• De leerkracht probeert zich te verplaatsen in standpunt van de ouders.
• De leerkracht laat merken dat hij oprecht geïnteresseerd is in de ouders.
• De leerkracht toont waardering voor de inzet van ouders.
• Het is belangrijk dat een leerkracht grenzen durft te stellen, want dat biedt duidelijkheid voor school en de ouders.
• De leerkracht spreekt zijn verwachtingen van de ouders uit en informeert naar hun verwachtingen van school.
• De leerkracht moet betrouwbaar en transparant zijn. Dat houdt onder andere in dat hij afspraken nakomt en dat hij het eerlijk toegeeft als er iets misgegaan is.
Daarnaast is openheid in het team belangrijk. De leerkracht moet open en eerlijk zijn naar de collega’s in de dingen die goed gaan en niet goed gaan. Ouders voelen het als er wantrouwen en onrust in het team is. 

Ouderbetrokkenheid vergroten

Tips voor de school om de ouderbetrokkenheid te vergroten:
• Creëer draagvlak door de meerwaarde van ouderbetrokkenheid duidelijk te maken aan het team. Zij zijn uiteindelijk degenen die het contact met ouders hebben.
• Benader ouders zoveel mogelijk actief. Een brief meegeven is namelijk veel vrijblijvender dan een persoonlijk gesprek.
• Zorg voor een actieve oudervertegenwoordiging, die niet alleen veel contact heeft met de directie, maar ook weet wat er onder ouders leeft. Hierbij kunnen ouderpanels en enquêtes ingezet worden.
• Regel meer contactmomenten tussen ouders en de school, bijvoorbeeld bij het afsluiten van projecten en acties. En intakegesprekken als er nieuwe leerlingen op school komen. Het is ook goed om de ouders zelf de rapporten op te laten halen van hun kind.
• Zorg naast de formele contactmomenten ook voor informele momenten, zoals gesprekjes met ouders op het schoolplein of ’s ochtends bij de deur.
• Zorg voor interactie in de ouderavonden. En geef ouders de ruimte om onderwerpen aan te dragen. Ook is het goed om ouders de kans te geven om met elkaar in gesprek te gaan.
• Veranker de activiteiten die school onderneemt om de betrokkenheid van ouders te vergroten in een ouderplan. Dat is een document waarin staat wat school doet om de ouderbetrokkenheid te stimuleren. Ook staat erin wie er verantwoordelijk is voor de uitvoering.

Betrokkenheid op het huiswerk

Onderzoek toont aan dat ouders een grote invloed hebben op de ontwikkeling en leerprestaties van hun kinderen. Ouders kunnen thuis een veilige omgeving bieden. Zij kunnen hun kinderen stimuleren door betrokken te zijn bij het huiswerk en hen te motiveren om goed hun best te doen op school. De manier waarop dit gebeurt, bepaald het succes. Als ouders druk zetten om te presteren, leidt dat niet tot goede resultaten. Maar als ouders de leermomenten goed benutten, dan heeft dat een positief effect. Verder laat onderzoek zien dat het regelmatig voorlezen heel goed is voor het ontwikkelen van het taalgevoel en de woordenschat, maar dat het helpen bij rekenen weinig resultaat heeft. Dat komt ook omdat ouders vaak een andere strategie volgen dan de leerkracht aangeleerd heeft, dat zorgt voor verwarring bij de kinderen.
Als het gaat om betrokkenheid op het huiswerk, is er onderscheid tussen directe en indirecte betrokkenheid.
Directe betrokkenheid wil zeggen dat ouders helpen bij het maken en nakijken van het huiswerk. Ook de controle of al het huiswerk gemaakt is, hoort hierbij. De ouders geven extra uitleg bij een huiswerkopdracht en zorgen voor materialen die nodig zijn om de opdrachten uit te voeren.
Indirecte betrokkenheid omvat de voorwaarden die in huis gecreëerd zijn om het maken van huiswerk gemakkelijker te maken. Hierbij gaat het om bepaalde rituelen of regels bij het maken van huiswerk. Bijvoorbeeld: na het avondeten gelijk beginnen met het huiswerk. Ook hoort hierbij dat de ouders ervoor zorgen dat er geen afleidende factoren zijn die het huiswerk maken remmen.

Invloed van de thuissituatie

De invloed van ouders reikt verder dan alleen de leerprestaties. Het heeft ook invloed op het sociale gedrag, het doorzettingsvermogen en probleemsituaties in de klas. En ouderbetrokkenheid draagt bij aan een positieve houding ten opzichte van andere mensen en het leren.

Educatief partnerschap

In het verleden was er een duidelijke taakverdeling tussen ouders en school. School was verantwoordelijk voor het onderwijs, de ouders voor de opvoeding. Nu vindt er een verschuiving plaats naar educatief partnerschap. Dat wil zeggen: opvoeding en onderwijs zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid van ouders en school, al blijft het natuurlijk zo dat de school en de ouders verschillende eindverantwoordelijkheden hebben. Natuurlijk blijven de ouders eindverantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen. En de school blijft eindverantwoordelijk voor het onderwijs. Een voorwaarde voor goed educatief partnerschap is onderling vertrouwen tussen ouders en leraren.
De gedachte achter educatief partnerschap is, dat de school en de ouders een gemeenschappelijke inspanningsverplichting hebben. En zij streven hetzelfde doel na: de optimale ontwikkeling van het kind.

Kerpel, A. (2014). Ouderbetrokkenheid.
Geraadpleegd op 25-06-2017,
van http://wij-leren.nl/ouderbetrokkenheid-artikel.php

Gerelateerd

Communicatie met ouders
Thuis in school: samen leren begint bij communiceren
Annemieke van Nifterik
Ouders en VVE
Ouderbetrokkenheid in voor- en vroegschoolse educatie
Annemieke van Nifterik
Samenwerking ouders
Leerlingsucces vraagt om samenwerking met ouders
Peter de Vries
Keurmerk ouderbetrokkenheid
Keurmerk ouderbetrokkenheid
Peter de Vries
Ouderbetrokkenheid in VVE
Ouderbetrokkenheid in VVE
Peter de Vries
Ouderbetrokkenheid in VO
Ouderbetrokkenheid in het Voortgezet Onderwijs
Peter de Vries
Digitale oudercommunicatie
Digitale oudercommunicatie - welk instrument gebruik ik?
Menno van Hasselt
Ouderbetrokkenheid een hype?
Ouderbetrokkenheid: een hype?
Peter de Vries
Ouders en onderwijs
School en ouders: samen sterker dan alleen!
NoŽlle Pameijer
Vaders in het voortgezet onderwijs
Vaders in het voortgezet onderwijs
Peter de Vries
Passende ouderbetrokkenheid
Bang voor ouders
Peter de Vries
Tevredenheidsonderzoek
Klantgerichtheid en oudertevredenheid
Ronald Dulmers
Educatief partnerschap
Samen leren begint bij communiceren
redactie
Nieuwe vormen
Ouderbetrokkenheid is niet moeilijk - Better together!
Peter de Vries
Nieuwe vormen
Ouderbetrokkenheid is niet moeilijk - Better together!
Peter de Vries
Constructieve communicatie 1
Ouderbetrokkenheid en constructieve communicatie - 1
NoŽlle Pameijer
Constructieve communicatie 2
Ouderbetrokkenheid en constructieve communicatie 2
NoŽlle Pameijer
Klagende ouders
Klagende ouders willen (n)iets
Ivo Mijland
Samen sterk
Samen sterk - Ouderbetrokkenheid en schoolsucces
Arja Kerpel
Communicatie ouders
Professioneel communiceren met ouders
Korstiaan Karels
School en ouder
School en ouder, schouder aan schouder
Arja Kerpel
Participerende ouders
Luc Stevens zegt ĎHet hoort niet zoí. Het kŠn wel!
Joris Spekle

Effect huiswerk
Wat is het effect van huiswerk op het leerrendement en de schoolprestaties van de leerling?
Tweelingen
Wat is beter voor tweelingen: in verschillende klassen of bij elkaar?
Ouderbetrokkenheid en leerresultaten
Wat is de relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten?
Ouderportalen
Welke voor- en nadelen zien scholen, ouders en besturen in ouderportalen?
Heterogene brugklas
Zorgt een brede brugklas voor een effectieve selectie?
Nurture of nature
Invloed van gezin, school en docent op ontwikkeling natuurlijke talenten in het basisonderwijs
Welwillend tegenover zorgleerlingen
Ouders welwillend tegenover Ďzorgleerlingení in de klas
Digitaal oefenen taal rekenen vo
Digitaal oefenen en ouderbetrokkenheid bij taal- en rekenprestaties in het voortgezet onderwijs
Leraren en ouderbetrokkenheid
De rol van leraren in de effectiviteit van ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po
Ouderbetrokkenheid bij schoolbeleid van het primair onderwijs
Ouderparticipatie nieuwe leren
Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie op scholen met vormen van Ďnieuw lerení
Onderwijs-ouderbetrokkenheid
Onderwijs op maat en ouderbetrokkenheid
Ouderbeleid achterstandsleerlingen
Ouderbeleid in scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen
Keuzevrijheid
Keuzevrijheid van ouders bij het onderwijs voor kinderen met beperkingen
Positie ouders binnen LGF
Positie van ouders binnen de Regeling Leerlinggebonden Financiering (LGF)
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Stel je onderwijsvraag

Technologie in de klas

Ouderbetrokkenheid



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.