Onderwijs2032
Onderwijs2032 professionalisering Stellingen #2032 Curriculum geen visie Time-out 2032 Platform #onderwijs2032 Vreemde talen onderwijs Overdenkingen Schnabel I Nationaal curriculum
Algemeen
Schoolorganisatie Leerstofjaarklassensysteem is failliet! Kindgericht onderwijs Formatieve assessment Nederlands onderwijsstelsel Leren zichtbaar maken Onderwijsverslag 2013-2014 Schooladvies 10 vragen bij OGW Brede school Schoolopbrengsten essentie Condities buitenschoolse opvang Essential Schools Leerweg mbo Adaptieve software Meritocratie en scholen Teamgrootte mbo In zeven stappen naar zinvol leren Leeropbrengsten gebruiken Kleine scholen Doorstroom mbo-hbo Normjaartaak Onderwijs idealisten Onderwijskansenbeleid Onderwijssysteem en creativiteit Onderwijsverslag 2012/2013 OGW in 4 niveaus Pijnpunten basisonderwijs Samenlevingsgerichte school Onderwijstijdschrift JSW Effecten brede scholen Bouwstenen verandercapaciteit Werkdrukbeleving Opgestapelde veranderingen Implementatie wet OKE Onderwijsakkoord 2013
bestuur
Functioneren LCTI Invloed sturingsdynamiek VO/MBO Luisterend bestuur
LVS
Begrip door zelftoetsen Functionele toetsvragen Update Citonormen Cito hernormering Citoscore hanteren Citoscore misverstanden Cito spelling toets 1 DTT niet formatief Formatief toetsen Formatief evalueren Leerwinst formatief toetsen Leren van toetsen GAS methodiek De inspectie gaat mank Toetsing en motivatie Kwaliteit toetsen Leerlingvolgsysteem Leren van data Toetsuitslag interpreteren Objectief beoordelen Omdenken met data Computer Adaptieve Oefentoetsen Toetsvormen Schoolvaardigheidstoets spelling Formatief toetsen po Cito spelling toets 2 Minder standaardtesten Teaching to the test Een sober leerlingvolgsysteem Testen voor het LVS Toetsen en hulp(middelen) Waarde cito-toets Naar een goede toets Update normeringen Volgen van de ontwikkeling Voorwaarden formatieve toetsing Wegcijferen door toetsen Referentieniveaus po
LVS - DLE
Uitleg DLE DLE geschiedenis DLE kritiek weerlegd
LVS - Eindtoets
Centrale eindtoets Onderwijsinspectie eindtoets Gevolgen verplichte eindtoets Eindtoets overbodig Route 8 en IEP eindtoets Gelijke kansen Verplichting Eindtoets ongewenst Eindtoets Engels
LVS - Kleuters
Groep 1 en 2 niet toetsen Kleuters en inspectie Kleuters toetsen Kleuters zonder cito Stop de kleutertest
LVS - leestoetsen
Voorbereiden op toetsen Leesrijpheid toetsen Leesrijpheid deel 1 Leesrijpheid deel 2 Leesrijpheid deel 3 Data analyse Grip op leesbegrip Woordenschattoets
Ouders
Ouderbeleid achterstandsleerlingen Ouderparticipatie nieuwe leren Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po Participerende ouders Studiekeuze vmbo
profiel
Dalton kernwaarden Identiteit school Marktgerichte school Open dag school School met pit School profileren Schoolprofilering Website verbeteren Schoolinterieur Social media school
Professionalisering
welke interventies verhogen de effectiviteit van grote docententeams?
Onderwijskwaliteit
Lerarenvaardigheden in gepersonaliseerd onderwijs Onderwijstijd Brede vorming Groepsgrootte Schoolgrootte Excelleren Onderwijsachterstandenbeleid Kwaliteit in de klas Ontwikkeling kwaliteitszorg Kwaliteitszorg onderzoek Kwaliteitszorg po Onderwijskwaliteit po 2009 2012 Educational governance Sturen kwaliteit po Opbrengstgericht werken Overladenheid Perspectieven kwaliteit Publicatie eindtoets Welke rapportvormen geven goed inzicht? Streven naar kwaliteit po Onderwijsontwikkeling Visitatie onderwijs 2 Visitatie onderwijs 1
Sociaal
Sociale context scholen
Samenwerken
Lerende netwerken Duobanen
Differentiatie
Differentiëren is te leren
Leiding geven
Balans in basisbehoeften Schoolleider als hitteschild HRM schoolprestaties Visie en kernwaarden Leiderschap tonen Leiderschapsstijlen Leidinggeven autonomie Pedagogisch leiderschap Luisteren bij leiderschap Sturen door luisteren Responsief leiderschap AOC Schoolleider als regisseur Positie schoolleider Stakeholders Teamontwikkeling Onderwijskundig leiderschap
Onderwijssysteem
Uitgangspunt van leren 21st century skills Persoonlijk leren Doorstroom groene beroepskolom Resultaten arbeidsmarkt Continurooster Kleuterverlenging Zittenblijven of versnellen Onderwijsstelsels Keuze vervolgopleiding mbo Gemeentelijke beleid Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen Leerplan in beeld nieuwe leren po Leerlingpopulatie en resultaten Vier centrale functies onderwijs Schoolkenmerken cognitieve prestatie Loslaten leerstofjaarklassensysteem effect op ontwikkeling Adaptief onderwijs Onderwijswaarden
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs
Nieuwsbrief
Nieuwsbrief 2017 - 1 - 11
Schoolontwikkeling
Duurzaam onderwijs Beleid zwakpresterende school po Duurzame schoolontwikkeling Lokale Educatie Agenda LEA Organiseren gepersonaliseerd leren Gepersonaliseerd leren Kwaliteitszorg po Kwaliteitszorg innovatie Leernetwerken po Leeromgeving De lerende school Onderwijs- en schoolontwikkeling Ontwikkelen van wijsheid Vaardigheden gepersonaliseerd onderwijs zichtbaar in lespraktijk
Beroepsonderwijs
Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding Aansluiting overgangen po/vo en vmbo/mbo Werken en leren Eindexamencijfer vmbo voorspeller schoolsucces havo? Formatieve beoordeling docenten Motivatie schoolprestaties Verpleegkundig onderwijs evalueren Ontwikkeling vakmanschap Publieke waarde MBO Groene mbo duurzaamheid
Problemen
Onderwijsachterstandenbeleid periode 2005 2009 Onderwijsachterstanden OAB Onderwijsachterstanden 1988 2002 Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
VO en MBO
Mentoraat groepsgrootte werkbeleving docenten effecten studenten mbo Wetenschapsoriëntatie Loopbaanoriëntatie in VO Integratie wiskunde Passend Onderwijs IMPROVE methode metadenken Nederlands leerprestaties Motivatie leerlingen Motivatie onderwijs in groepen Motivatie onderbouw vo Professionele leergemeenschappen Professionele leergemeenschappen Schoolkeuze havo/vwo Management en organisatie Motivatie verhogen TIME Wiskundige denktactiviteit Leren van teksten Heterogene brugklas
VVE
Aansluiting VVE en schoolloopbaan Beleid onderwijsachterstanden PO Onderwijsachterstandenbeleid Effecten vroegschoolse educatie Gemeenten schoolbesturen Effectiviteitskenmerken Doelgroepkinderen
Passend onderwijs
Onderwijszorgroute Clusteren van leerlingen Integratie Downsyndroom Vroegtijdig verwijzen Handelingsgericht passend onderwijs Instrumenten passend onderwijs Integratie onder Rugzak beleid OPP en IQ Rugzakbeleid LGF Luc Stevens over passend onderwijs Onafhankelijkheid CvI s Kwaliteit met NSCCT Ontwikkeling voorwaarden Ontwikkelingsperspectief OPP als groeimodel Regionale Expertise Centra Passend onderwijs Brede school en integratie Integratieklas ZML Kengetallen vervolgmeting Inzet klassenassistent Leerkracht en Passend Onderwijs Passend onderwijs VO Regionale ontwikkeling Ruimte voor leraren Zorgstructuren po/vo Aanpak po/vo Bureaucratie leerlingenzorg Weer Samen Naar School Toelaatbaarheid
Engels
Tweetalig onderwijs TTO schoolprestaties
Arbeidsvoorwaarden
Functiemix en salaris
ICT
digitale geletterdheid mediawijsheid computervaardigheden praktijkonderwijs

 

Interne en externe kwaliteitszorg in het basisonderwijs

Geplaatst op 1 juni 2016

Samenhang kwaliteitszorg en schoolontwikkeling

De casestudies maken duidelijk dat er door scholen een sterke samenhang wordt ervaren tussen enerzijds kwaliteitszorg en anderzijds schoolontwikkeling. Op die scholen waar men vergevorderd is met een brede, systematische en cyclische aanpak van de kwaliteitszorg, lijkt een ontwikkeling gaande richting lerend vernieuwen als veranderingsaanpak. Daarin speelt mogelijk een rol dat er voor alle betrokkenen meer structuur, lijn en samenhang wordt herkend. Er is in sterkere mate dan op andere scholen sprake van een dialoog tussen management en team waarin innovaties ingebracht kunnen worden vanuit alle geledingen. Dat maakt het bijvoorbeeld voor teamleden relevanter hun deskundigheid verder te ontwikkelen, een actieve rol te vervullen in het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs en medeverantwoordelijkheid te dragen voor het schoolbeleid.
Bij deze conclusie past de aanbeveling om de aandacht voor het ontwikkelen van een cyclisch proces van kwaliteitszorg op scholen verder te stimuleren en ondersteunen. Belangrijke voorwaarde daarvoor lijkt het bevorderen van de competentie bij schoolleiders in onderzoeksmatig leidinggeven en het benutten van data voor het evalueren en bijsturen van hun beleid, en/of de mogelijkheid om externe deskundigheid daarbij in te huren. Het bovenschools niveau kan hier een stimulerende en ondersteunende rol vervullen.
Eveneens uit de casestudies komt naar voren dat een goed systeem van kwaliteitszorg leidt tot meer samenhang binnen de school. Keuzes op verschillende beleidsterreinen, zoals visieontwikkeling, aanschaf en implementatie van nieuwe methodes, en professionaliserings- en personeelsbeleid worden beter
op elkaar afgestemd. Ook deze conclusie steunt een aanbeveling om blijvend aandacht te besteden aan
het bevorderen van interne kwaliteitszorg, gerelateerd aan schoolontwikkeling, in het onderwijs.

Weinig uitwisseling tussen scholen

Uitwisseling van kwaliteitszorggegevens tussen scholen onderling, bijvoorbeeld binnen het eigen schoolbestuur, gebeurt momenteel nog weinig. Het bovenschools management zou daarin een meer actieve rol kunnen vervullen. Momenteel lijkt het bovenschools management zich nog vooral te richten op
het ontwikkelen en implementeren van een gestandaardiseerd format voor kwaliteitszorg en met het opstarten van bovenschoolse vergelijkingen. Er zijn in de casestudies niet echt veel scholen die hun bestuur of het bovenschools management noemen als bevorderende factor voor schoolontwikkeling of
kwaliteitszorg. Vooral een te sterke nadruk op alleen de leerlingresultaten gecombineerd met weinig oog voor de inspanningen van het team, of langzame molens als het gaat om de toekenning van financiële middelen en het inspelen op groei van het aantal leerlingen, roepen frustratie op.

Bovenschools management en kwaliteitszorg

Een derde aanbeveling die wij op grond van ons onderzoek zouden willen doen, richt zich op het bovenschools management. Ook daar kan gewerkt worden aan verdere ontwikkeling van deskundigheid op het gebied van (ondersteuning van kwaliteitszorg) op scholen. Het gaat dan over bijvoorbeeld het bevorderen van een vruchtbare uitwisseling tussen de scholen (of schoolleiders) binnen het eigen bestuur over instrumentaria, analyse en interpretatie van data, organisatie van teambetrokkenheid en -dialoog, en uiteindelijk ook van een onderbouwde vergelijking van bereikte resultaten van de verschillende scholen die kan bijdragen aan verdere verbetering van de onderwijskwaliteit.
Een rol als critical friend, ofwel van het bovenschools management zelf, ofwel georganiseerd op bovenschools niveau via het inhuren van deskundigen van buitenaf of het stimuleren van uitwisseling met collegascholen, is van belang als ondersteuning van de directies. Ook zij moeten hun deskundigheid en
visie kunnen ontwikkelen en hun keuzes of twijfels kunnen delen. De directies zelf vervullen vervolgens ten opzichte van hun teamleden een belangrijke rol als aanjager van vernieuwingsprocessen, als inspirator en aandrager van nieuwe ideeën en als mentor voor persoonlijke ontwikkeling.
Ten vierde is het wenselijk dat het bovenschools management een rol als critical friend of sparring partner voor de directies van hun scholen bij het nadenken over schoolontwikkeling vervult. Dat vraagt om zowel kennis van wat er op de eigen scholen allemaal speelt, als om actuele deskundigheid op het gebied van onderwijsbeleid en -onderzoek, gecombineerd met een open-kritische houding.

Inspectie zou goede scholen moeten ondersteunen

De voornemens om de inspectie vooral in te zetten op die scholen die zwak presteren, vinden geen grond in de uitgevoerde studie. Scholen spannen zich in om te komen tot goede resultaten van hun leerlingen, een goede onderwijskwaliteit en een sterke organisatie. De waardering van de inspectie daarvoor, het deskundige oordeel, ook als het goed gaat, levert een belangrijk aandeel in de motivatie om de inspanningen voort te zetten en uit te bouwen. Momenteel ervaren scholen weinig spanning tussen enerzijds hun interne kwaliteitszorg gericht op schoolverbetering, en anderzijds de externe verantwoording. Wanneer de inspectie alleen langskomt als het slecht gaat, zal die discrepantie echter groter worden, en de betrouwbaarheid van de externe verantwoordingen mogelijk afnemen.
Onze aanbeveling is om de inspectie in staat te blijven stellen ook de goede scholen te steunen in hun verdere ontwikkeling. Een slechte beoordeling door de inspectie inspireert scholen veelal tot het inzetten van grote verbeteringstrajecten, een goed inspectierapport zorgt voor de energie om de inspanningen die daarbij horen, ook op de langere termijn vol te houden.
In het uitgevoerde onderzoek is duidelijk geworden wat bovenschoolse besturen belangrijk vinden, maar nog niet zozeer wat zij feitelijk doen (op het gebied van kwaliteitszorg). Het was niet mogelijk rechtstreeks verbanden te zoeken tussen enerzijds de rolopvattingen en leiderschapspraktijken van het
bovenschools management, en anderzijds het perspectief van de schoolleiders op de aanpak van het eigen bestuur. Verder onderzoek daarnaar lijkt echter zinvol, met name om in beeld te brengen wat volgens scholen, besturen en overheid een wenselijke rol- en taakverdeling is en welke deskundigheden
daarvoor nodig zijn, en in welke mate het bovenschools management daaraan kan voldoen, ook als het gaat om eenpitsbesturen.

Deze tekst is overgenomen uit de samenvatting van het eindrapport; zie bij Publicatie(s) hieronder.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  413-05-041
Titel onderzoeksproject:  Ontwikkeling in scholen: interne en externe kwaliteitszorg
Looptijd:01-03-2006 tot 07-04-2008

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Prof. dr. F.P. Geijsel Universiteit van Amsterdam F.P.Geijsel@uva.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Drs. E. van Eck Universiteit van Amsterdam  

Publicatie(s)

Relevante links(s)

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]

Stel je onderwijsvraag

Technologie in de klas

Verkiezing onderwijscooperatie

Kwaliteitszorg po



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.